ThangDay.comThang Dây
Khi có cháy: quyết định trong vài phút

Kẹt trên ban công khi cháy nhà: báo hiệu vị trí ngày và đêm cho người bên dưới

Ra ban công khi cháy thì đóng cửa sau lưng, tránh phía khói bốc lên, ngồi thấp. Ban ngày vẫy vải sáng màu, ban đêm nháy đèn, gọi theo từng đợt. Không nhảy, không trèo.

Elderly Vietnamese man waving a bright yellow cloth from a small balcony of a narrow tube house, seen from the street below, late afternoon light

Nếu phải ra ban công khi nhà cháy, đóng cửa ban công sau lưng để chặn khói, chọn góc xa chỗ khói bốc lên, ngồi thấp, rồi báo hiệu: ban ngày vẫy vải sáng màu và gọi to theo từng đợt, ban đêm nháy đèn pin hay đèn điện thoại về phía đường. Gọi 114 báo đúng ban công của mình. Không nhảy, không trèo sang chỗ khác ở trên cao.

Ban công là nơi có không khí và là nơi người bên dưới nhìn thấy bạn. Nhưng nó chỉ là chỗ chờ tốt khi khói không bốc từ ngay bên dưới lên, và khi cửa phía sau lưng được đóng lại. Bài này nói cách chọn chỗ đứng, cách báo hiệu cho người bên dưới nhận ra ngay, và những việc tuyệt đối không làm trong lúc chờ. Lối đầu tiên vẫn là cầu thang thoát hiểm; thang dây chỉ là phương án cuối.

Khi nào ra ban công là đúng

Lối chính bị chặn và phòng không còn giữ được. Cầu thang đầy khói, cửa phòng nóng, khói lọt vào nhiều dù đã chặn. Ban công trở thành chỗ có không khí và có người nhìn thấy.

Ban công thông ra đường hoặc khoảng trống. Lực lượng chữa cháy cần nhìn thấy và tiếp cận được. Ban công nhìn ra hẻm sâu, sát vách tường nhà khác vẫn dùng được nhưng phải báo rõ qua điện thoại.

Không có khói, lửa bốc lên từ ngay bên dưới. Nếu cửa sổ hay ban công tầng dưới đang phả khói ra, ban công phía trên nằm đúng đường khói đi lên. Lúc đó một phòng đóng kín cửa có khi còn tốt hơn.

Có thể đóng cửa ban công lại sau lưng. Cửa ban công để mở thì khói trong nhà sẽ theo bạn ra ngoài. Ra rồi thì kéo cửa đóng lại, chèn khăn vào khe nếu khói lọt ra.

Ban công không bị bít kín. Ban công bọc lưới hay khung sắt kín không có ô mở thì vẫn có không khí, nhưng người cứu khó tiếp cận. Việc mở ô thoát hiểm trên khung bảo vệ cần làm từ trước với thợ; lúc cháy chỉ còn báo rõ tình trạng này cho tổng đài.

Những việc làm ngay khi bước ra ban công

Trình tự dưới đây giả định bạn đã gọi hoặc sẽ gọi 114. Nếu đi cùng người khác, chia việc để làm song song.

  1. Kéo cửa ban công đóng lại sau lưng, nhét khăn hay áo vào khe nếu khói lọt ra.
  2. Nhìn nhanh: khói bốc lên từ phía nào, gió thổi về đâu. Dời về góc ngược hướng khói.
  3. Ngồi hoặc quỳ thấp, nhất là trẻ nhỏ và người già, tránh lớp khói bốc dọc tường nhà.
  4. Gọi 114 hoặc gọi lại để báo bạn đang ở ban công tầng mấy, nhìn ra phía nào, mấy người.
  5. Bắt đầu báo hiệu: vẫy vải sáng màu ban ngày, nháy đèn ban đêm, gọi to theo từng đợt.
  6. Dời các vật dễ cháy trên ban công như thùng giấy, nệm cũ, can nhựa ra xa chỗ mình ngồi nếu làm được nhanh.

Không mở cửa quay vào nhà để lấy thêm đồ. Nếu thấy cần chăn để che người hay vải để báo hiệu mà không có sẵn, dùng ngay áo khoác đang mặc hoặc vỏ gối mang theo từ phòng.

Nếu có trẻ nhỏ, giữ trẻ ngồi sát tường phía trong, tránh xa lan can, giao cho trẻ lớn hơn cầm đèn hay vẫy vải để trẻ có việc làm và bớt hoảng. Đừng để trẻ đứng một mình sát lan can nhìn xuống, kể cả khi ban công có lan can cao.

Báo hiệu ngày và đêm: dùng gì, làm thế nào

Người bên dưới thường nhìn lên lúc đông, ồn, khói che. Báo hiệu tốt là thứ nổi bật so với nền nhà và lặp lại theo nhịp.

LúcDùng gìLàm thế nàoTránh
Ban ngàyVải, áo, khăn màu sáng hoặc màu nổi như vàng, trắng, camVẫy rộng qua lại ngoài lan can, nghỉ rồi vẫy tiếpVải màu tối giống màu tường, vẫy sát người
Ban đêmĐèn pin, đèn đeo đầu, đèn điện thoạiNháy theo nhịp, chiếu xuống đường hoặc về phía xe tớiĐể đèn sáng liên tục chiếu lên trời, hao pin nhanh
Cả ngày và đêmTiếng gọi, còi thổi, gõ vật kim loạiGọi to theo đợt ngắn, nghỉ để thở và ngheGào liên tục, hít nhiều khói, mất sức
Khi có người bên dưới nhìn thấyTay ra hiệuGiơ ngón tay báo số người, chỉ vào trong nhà nếu còn người kẹtRa hiệu nhảy xuống hay ném đồ

Còi thổi là món đồ nhỏ đáng để sẵn trong túi khẩn cấp cạnh giường: tiếng còi xuyên qua tiếng ồn tốt hơn giọng người và không làm bạn hít sâu. Đèn đeo đầu giữ hai tay rảnh để giữ trẻ hay vẫy vải, và không bị rơi khỏi tay khi vội.

Tuyệt đối không làm trong lúc chờ

Không nhảy. Nhảy từ tầng hai trở lên có thể gây chấn thương rất nặng. Người hoảng thường đánh giá độ cao thấp hơn thực tế. Lực lượng cứu thường tới và tiếp cận nhanh hơn bạn nghĩ khi đang đứng giữa khói.

Không trèo sang ban công khác ở trên cao. Trèo qua lan can, bám ống nước, đu sang ban công bên cạnh ở tầng ba tầng bốn là rủi ro rơi ngã thật, lại thêm tay run và khói. Chỉ sang nhà bên khi đó là lối đã bố trí sẵn ở mặt bằng mái hay sân thượng.

Không thả dây tự chế bằng ga trải giường. Dây buộc nối từ ga, rèm cửa không có điểm neo chắc, nút buộc dễ tuột, tay không đủ sức bám. Đó không phải thiết bị thoát hiểm.

Không quay vào nhà. Kể cả để lấy điện thoại, giấy tờ hay đón thú cưng. Mỗi lần mở cửa là đưa khói ra ban công.

Không ném đồ xuống. Đồ rơi có thể trúng người bên dưới hoặc chặn lối xe chữa cháy. Ném xuống một chiếc gối để thu hút chú ý cũng không cần, đã có vải và đèn.

Không đứng tựa lan can kính hay lan can yếu. Lan can đã cũ, gỉ chân, hay lan can kính bị nhiệt từ tầng dưới tác động có thể không chịu được sức người tì vào. Ngồi sát tường nhà, chỉ vươn tay vẫy ra ngoài.

Nói chuyện với người bên dưới

Khi người dưới đường đã nhìn thấy bạn, họ thường hô hỏi rất nhiều và có khi khuyên những điều nguy hiểm như "nhảy xuống đi, có người đỡ". Bạn không bắt buộc phải làm theo. Việc của bạn là trao đổi vài thông tin ngắn mà họ có thể chuyển cho lực lượng chữa cháy khi tới.

Hô từng câu ngắn: "Đã gọi 114 chưa", "Hai người, tầng bốn", "Còn bà cụ ở phòng sau". Nếu ồn quá, dùng tay: giơ số ngón tay báo số người, chỉ vào trong nhà để báo còn người kẹt. Nhờ một người ra đầu đường đón xe chữa cháy, nhờ người khác giữ khoảng trống bên dưới ban công, không để xe máy hay đồ đạc chắn lối dựng thang.

Nếu ai đó định ném dây hay đưa thang tự chế lên, từ chối. Dây không có điểm neo chắc và người không quen dùng sẽ biến một tình huống chờ cứu thành một cú ngã. Bạn cứ ngồi thấp, giữ cửa ban công đóng và tiếp tục báo hiệu cho tới khi lực lượng cứu tiếp cận. Lúc họ tới, làm đúng theo chỉ dẫn của họ, kể cả khi điều đó nghĩa là chờ thêm vài phút để họ dựng phương tiện.

Ví dụ: căn hộ tầng tư ở Khánh Hoà

Ông Bảy sống cùng vợ ở tầng bốn một khu chung cư thấp tầng ở Khánh Hoà. Một chiều, khói tràn đầy hành lang. Ông sờ cửa căn hộ thấy nóng, không mở. Hai ông bà nhét khăn chặn khe cửa, gọi 114, rồi khi khói vẫn lọt vào phòng khách, ông đưa bà ra ban công phía mặt đường.

Ông kéo cửa kính đóng lại, nhét chiếc khăn vào khe. Khói bốc lên từ mấy cửa sổ phía bên trái, ông dắt bà sang góc phải, cho bà ngồi xuống chiếc ghế nhựa, lưng sát tường. Ông lấy chiếc khăn tắm màu vàng phơi trên dây, vẫy rộng ra ngoài lan can, vừa vẫy vừa gọi theo từng đợt. Người dưới đường thấy, giơ tay ra hiệu đã nhìn thấy; ông giơ hai ngón tay báo có hai người.

Ông gọi lại tổng đài, báo đang ở ban công tầng bốn phía mặt đường, hai người, khói bên trái. Khoảng thời gian chờ có vẻ rất dài với hai ông bà, nhưng họ không nghĩ đến chuyện nào khác ngoài việc giữ cửa đóng và tiếp tục báo hiệu. Ở độ cao tầng bốn với hai người lớn tuổi, thang dây không phải phương án; chờ cứu đúng cách là lựa chọn đúng.

Chuẩn bị ban công từ bây giờ

Ban công của nhiều nhà là nhà kho thứ hai. Nếu một ngày phải dùng nó làm chỗ chờ cứu, vài thay đổi nhỏ từ hôm nay giúp ích rất nhiều.

  • Dọn thùng giấy, nệm cũ, can xăng, bình gas dự phòng khỏi ban công. Đó là thứ dễ cháy ngay cạnh chỗ bạn sẽ ngồi chờ.
  • Kiểm tra cửa ban công đóng mở dễ, chốt lẫy làm được bằng một tay trong tối.
  • Treo sẵn một chiếc khăn hoặc áo màu sáng trên dây phơi; đây cũng là thứ báo hiệu.
  • Nếu ban công bọc khung sắt hay lưới, hỏi thợ về ô có thể mở từ bên trong; đây là việc thi công, nhờ thợ làm.
  • Biết ban công nhà mình nhìn ra phía nào, có xe lớn vào gần được không, để mô tả cho tổng đài.

Câu cả nhà nên hỏi nhau: nếu phải ra ban công lúc nửa đêm, đèn pin ở đâu, và ai sẽ ngồi phía trong với người già hay trẻ nhỏ? Thử đứng ra ban công một tối, tắt đèn trong nhà, để biết người dưới đường có nhìn thấy đèn điện thoại của bạn không. Nếu không, đổi sang đèn pin sáng hơn và để nó ở chỗ cố định, ai cũng biết.

Câu hỏi thường gặp

Ra ban công rồi có nên để cửa mở cho thoáng không?

Không. Đóng cửa ban công lại sau lưng để khói trong nhà không theo ra. Nếu khe cửa vẫn lọt khói, chèn khăn hay áo vào. Ban công thoáng là nhờ không khí bên ngoài, không cần mở thông với trong nhà.

Ban công đầy khói từ tầng dưới bốc lên thì làm gì?

Dời về góc xa nhất so với hướng khói, ngồi thấp, che mũi miệng. Gọi 114 báo ban công đang bị khói từ dưới bốc lên. Nếu phòng phía trong còn đóng kín được và ít khói hơn, cân nhắc vào lại phòng đó, chặn khe cửa và báo hiệu qua cửa sổ.

Có nên nhảy xuống đệm hay mái tôn nhà bên không?

Không nên tự nhảy. Nhảy từ trên cao, kể cả xuống mái tôn hay vật mềm, có thể gây chấn thương nặng. Hãy báo hiệu và chờ lực lượng cứu, họ có phương tiện và cách đưa người xuống an toàn hơn.

Ban đêm không có đèn pin thì báo hiệu bằng gì?

Dùng đèn điện thoại nháy theo nhịp, màn hình sáng hướng xuống đường, kết hợp gọi to theo từng đợt. Vải màu trắng vẫn nhìn thấy được dưới ánh đèn đường. Tốt nhất là để sẵn một đèn pin hoặc đèn đeo đầu ở đầu giường.

Ban công bị bọc khung sắt kín thì có ra đó không?

Vẫn có thể ra để có không khí và báo hiệu, nhưng phải báo rõ cho tổng đài rằng ban công bị bọc kín, không có ô mở. Lực lượng cứu cần biết để chuẩn bị dụng cụ. Việc mở ô thoát hiểm nên làm từ trước với thợ.

Có nên đứng lên ghế để người dưới dễ nhìn thấy không?

Không. Đứng lên ghế sát lan can khi hoảng và có khói dễ dẫn tới mất thăng bằng. Vẫy vải rộng ra ngoài lan can và nháy đèn là đủ để người bên dưới thấy, trong khi bạn vẫn ngồi hoặc đứng vững trên sàn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138