ThangDay.comThang Dây
Thoát hiểm trong chung cư

Không dùng thang máy khi cháy chung cư: rủi ro thật, đang kẹt trong cabin thì làm gì

Vì sao không đi thang máy khi chung cư có cháy, thang máy chữa cháy dành cho ai, đang ở trong cabin lúc chuông kêu thì làm gì, nhà có người già thì chuẩn bị ra sao.

Elderly Vietnamese woman and her adult son standing in an apartment lift lobby, turning away from closed elevator doors toward a stairwell door, soft overhead light

Khi chung cư có cháy hoặc chuông báo cháy kêu, không dùng thang máy. Thang máy có thể mất điện và kẹt giữa các tầng, dừng mở cửa đúng tầng đang cháy, và giếng thang có thể thành đường dẫn khói. Lối xuống là cầu thang bộ thoát hiểm; nếu không xuống được, ở lại căn hộ, chặn khói và gọi 114.

Nhiều toà nhà còn được cài để khi báo cháy, thang máy tự chạy về tầng trệt rồi dừng hoạt động, nên dù muốn cũng không gọi được. Thang máy chữa cháy, nếu toà nhà có, là để lính cứu hoả dùng. Bài này giải thích từng rủi ro, cách xử lý khi bạn đang trong cabin lúc chuông kêu, và chuẩn bị cho người nhà không đi được cầu thang bộ. Thang dây không phải lối thay thang máy ở tầng cao.

Bốn rủi ro thật của thang máy khi có cháy

Mất điện, kẹt giữa hai tầng. Khi có cháy, điện có thể bị cắt hoặc hỏng. Người kẹt trong cabin không tự ra được, và lực lượng cứu hộ lúc đó đang phải lo dập lửa, cứu người ở các tầng.

Cửa mở ra đúng tầng có khói lửa. Thang máy dừng theo nút được bấm, kể cả nút bấm ở tầng cháy. Cửa mở ra là khói nóng tràn vào cabin, người bên trong không có chỗ lùi.

Giếng thang như một cái ống khói. Giếng thang máy chạy thẳng từ dưới lên trên. Khói nóng có xu hướng đi lên theo những khoảng thông đứng như vậy, nên cabin có thể đầy khói khi đang chạy.

Thang máy tự về tầng trệt và dừng. Nhiều hệ thống được cài để khi báo cháy, cabin chạy về tầng trệt hoặc tầng quy định, mở cửa và không nhận lệnh nữa. Người đứng chờ thang ở tầng trên sẽ chờ mãi, mất thời gian quý.

Cabin đông người, không ai điều khiển được tình huống. Lúc hoảng, nhiều người chen vào một cabin, cửa không đóng được vì quá tải hoặc vì có người chặn cửa chờ người nhà. Thời gian đứng chờ ở sảnh thang máy lúc đó đủ để đi bộ xuống vài tầng.

Thang máy chữa cháy không phải để cư dân thoát nạn

Một số chung cư cao tầng có thang máy chữa cháy, được thiết kế riêng: giếng thang được bảo vệ, có nguồn điện dự phòng, có chế độ điều khiển dành cho lính cứu hoả. Thang này dùng để đưa người và thiết bị chữa cháy lên tầng cần tới, và có thể được lực lượng cứu hộ dùng để đưa người không tự đi được xuống.

Cư dân không tự gọi và dùng thang này khi có cháy, kể cả khi thấy nó vẫn chạy. Lúc đó quyền điều khiển thuộc về lực lượng chữa cháy. Nếu bạn ở cạnh sảnh thang máy và lính cứu hoả bảo bạn vào thang, làm theo họ. Ngoài trường hợp đó, đi cầu thang bộ.

Ngày thường, thang máy chữa cháy có thể được dùng như thang chở hàng hoặc thang thường. Vì vậy nhiều cư dân không biết thang nào là thang chữa cháy. Bạn không cần biết điều này để thoát nạn, vì quy tắc với cư dân giống nhau cho mọi thang máy: khi có cháy, không đi. Hỏi ban quản lý thang nào là thang chữa cháy chỉ để bạn không đứng chắn sảnh của thang đó khi lính cứu hoả cần dùng.

Đang trong thang máy lúc chuông kêu

Chuyện này có thể xảy ra khi bạn đi chợ về hoặc đang đưa con đi học. Làm theo thứ tự:

  1. Bấm nút tầng gần nhất phía dưới, hoặc để thang tự về tầng trệt nếu nó đã tự chạy.
  2. Khi cửa mở, nhìn và ngửi trước khi bước ra. Nếu hành lang ở tầng đó có khói, bấm nút đóng cửa và chọn tầng khác phía dưới.
  3. Ra khỏi cabin ngay khi tới một tầng sạch, rồi đi tới buồng thang thoát hiểm và đi bộ xuống.
  4. Nếu thang dừng giữa chừng và không mở, bấm nút chuông cứu hộ hoặc dùng điện thoại nội bộ trong cabin, gọi 114 nếu có sóng, báo đang kẹt ở thang nào, gần tầng mấy.
  5. Không cố cạy cửa hay trèo lên nóc cabin. Ngồi xuống sàn nếu có khói, che mũi bằng vải.

Nếu thang tự chạy về tầng trệt và mở cửa, đó là hệ thống đang làm đúng việc. Ra ngoài, đi ra xa toà nhà như mọi người khác, không bấm gọi lại để quay lên lấy đồ.

Tình huống thường gặp và cách làm

Một số tình huống cụ thể mà cư dân hay hỏi, kèm cách xử lý ngắn gọn:

Tình huốngNên làm
Chuông kêu, đứng ở sảnh thang máy thấy thang vẫn chạyKhông gọi thang, đi thẳng tới buồng thang thoát hiểm
Nhà ở tầng 20, ngại đi bộ xuốngVẫn đi cầu thang bộ, đi đều và nghỉ ở chiếu nghỉ; không xuống được thì ở lại căn hộ, chặn khói, gọi 114
Cháy đã dập, khói đã tanChờ ban quản lý thông báo thang máy hoạt động lại, không tự gọi thử
Đang ở tầng hầm lấy xeĐi theo lối thoát của tầng hầm lên mặt đất, không đi thang máy từ hầm
Có người đi xe lăn ở cùng tầngĐưa họ vào chỗ an toàn gần buồng thang, gọi 114 báo vị trí, không tự đưa vào thang máy

Khi không chắc, nhớ một câu: chuông kêu thì cầu thang bộ. Câu này đủ ngắn để trẻ con và người già cũng nhớ được.

Một tình huống hay gặp nữa là chuông kêu đúng lúc bạn đang chở đồ cồng kềnh, như xe đẩy hàng siêu thị hay vali. Bỏ đồ lại ở góc sảnh, không chắn lối, rồi đi cầu thang bộ. Đồ đạc lấy lại sau được, còn kẹt trong thang máy cùng mấy thùng hàng thì khó cứu hơn nhiều.

Nhà có người già hoặc người không đi cầu thang được

Đây là chỗ khó nhất của quy tắc không đi thang máy. Ông bà tám mươi tuổi ở tầng 15, người vừa mổ chân, người ngồi xe lăn không thể đi bộ hai mươi tầng. Với họ, chuẩn bị từ trước quan trọng hơn mọi phản xạ lúc có cháy.

Việc đầu tiên là báo với ban quản lý trong nhà có người như vậy, ở căn nào, ban ngày có ai ở nhà cùng không. Một số toà nhà có danh sách để khi có sự cố, bảo vệ hoặc lực lượng cứu hộ biết cần tới căn nào trước. Việc thứ hai là cả nhà thống nhất: nếu người đó không đi được, phương án là ở lại căn hộ, đóng cửa, chặn khói, gọi 114 báo rõ có người không tự đi được, hay đưa họ tới gần buồng thang để chờ cứu.

Chủ đề thoát hiểm cho người già và người khuyết tật có bài riêng chi tiết hơn. Ở đây chỉ nhấn mạnh: đừng để đến lúc chuông kêu mới nghĩ, và đừng chọn thang máy vì không có kế hoạch nào khác.

Thói quen ngày thường khiến lúc cháy khó xử

Thang máy tiện đến mức nhiều cư dân sống ở chung cư nhiều năm mà chưa từng mở cửa buồng thang thoát hiểm. Vài thói quen nên thay đổi:

  • Không biết buồng thang ở đâu vì chưa bao giờ đi. Thỉnh thoảng đi bộ xuống một hai tầng là đủ để chân nhớ đường.
  • Đứng chờ thang máy khi nghe chuông vì nghĩ "chắc báo nhầm". Thói quen này lặp lại nhiều lần sẽ thành phản xạ sai.
  • Để xe đạp, xe đẩy trẻ em ở sảnh thang máy, chắn lối đi tới buồng thang.
  • Cho trẻ con tự đi thang máy một mình mà chưa dặn về chuyện chuông báo cháy.
  • Nghĩ rằng thang máy có điện dự phòng thì an toàn. Điện dự phòng thường dành cho các thiết bị chữa cháy và thang máy chữa cháy, không phải để cư dân đi lại.

Đổi một thói quen nhỏ như đi bộ xuống tầng dưới thăm hàng xóm thay vì đi thang máy là cách tập rẻ nhất. Người quen đường thì lúc khói và ồn ào vẫn tìm đúng cửa.

Dạy trẻ con về thang máy và chuông báo cháy

Trẻ lớn trong chung cư thường tự đi thang máy xuống sân chơi, đi học thêm. Trẻ cần biết ba điều: chuông kêu thì không bấm thang máy; nếu đang ở trong thang thì ra ở tầng gần nhất và đi cầu thang bộ xuống; xuống tới sân thì đứng ở điểm hẹn và chờ bố mẹ, không chạy lên tìm.

Cách dạy hiệu quả là cho trẻ đứng ở sảnh thang máy tầng nhà mình và hỏi: nếu bây giờ chuông kêu, con đi đường nào. Để trẻ tự dẫn bố mẹ tới buồng thang. Nếu trẻ dẫn đúng, khen; nếu dẫn sai, đi cùng trẻ tới đúng chỗ. Một lần như vậy đáng giá hơn nhiều lần nhắc bằng lời.

Với trẻ nhỏ chưa tự đi thang máy, chỉ cần dạy một câu: chuông kêu thì nắm tay bố mẹ. Đừng kể chuyện cháy đáng sợ để trẻ nhớ. Trẻ sợ quá có thể trốn vào gầm giường hoặc tủ khi nghe chuông, và đó là phản ứng nguy hiểm nhất.

Nên hỏi ban quản lý gì về thang máy và báo cháy

Cư dân không cần hiểu hệ thống điều khiển thang máy, nhưng có quyền biết toà nhà mình được cài đặt thế nào. Vài câu hỏi đáng đặt ra trong buổi họp cư dân hoặc qua kênh góp ý:

  • Khi báo cháy, thang máy toà mình tự về tầng nào, có mở cửa rồi dừng không?
  • Toà mình có thang máy chữa cháy không, là thang nào, ngày thường có dùng chở hàng không?
  • Trong cabin có nút chuông cứu hộ, điện thoại nội bộ không, lần gần nhất thử là khi nào?
  • Ban quản lý có danh sách căn hộ có người già, người khuyết tật để báo cho lực lượng cứu hộ không, và cư dân đăng ký thế nào?
  • Loa thông báo có nói hướng dẫn "không dùng thang máy" khi báo cháy không?
  • Lần diễn tập gần nhất có cho cư dân đi cầu thang bộ thật không, hay chỉ tập trung ở sân?

Câu trả lời không cần dài. Mục đích là để chính ban quản lý kiểm lại hệ thống của họ, và để cư dân biết những gì sẽ xảy ra. Ghi câu trả lời vào nhóm chung của tầng để hàng xóm mới chuyển tới cũng đọc được.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao không được đi thang máy khi chung cư có cháy?

Thang máy có thể kẹt khi mất điện, mở cửa ra đúng tầng cháy, và giếng thang có thể dẫn khói. Nhiều toà nhà còn cho thang tự về tầng trệt khi báo cháy. Cầu thang bộ thoát hiểm là lối xuống đúng.

Thang máy chữa cháy có được dùng để thoát nạn không?

Cư dân không tự dùng thang máy chữa cháy khi có cháy. Thang này để lực lượng chữa cháy đưa người và thiết bị lên, và họ có thể dùng nó để đưa người không tự đi được xuống. Nếu lính cứu hoả hướng dẫn thì làm theo.

Đang trong thang máy mà nghe chuông báo cháy thì làm gì?

Bấm xuống tầng gần nhất phía dưới, nhìn hành lang trước khi bước ra, rồi đi cầu thang bộ. Nếu thang kẹt, bấm chuông cứu hộ trong cabin, gọi 114 báo vị trí, không tự cạy cửa.

Nhà ở tầng rất cao, đi bộ xuống không nổi thì sao?

Đi đều và nghỉ ở chiếu nghỉ, đa số người khoẻ mạnh xuống được. Người thật sự không đi được thì ở lại căn hộ, chặn khói, gọi 114 báo rõ có người không tự đi được và vị trí căn hộ.

Sau khi cháy xong bao lâu thì đi thang máy lại được?

Không có thời gian cố định. Thang máy cần được kiểm tra trước khi chạy lại, nhất là khi có nước chữa cháy hoặc khói vào giếng thang. Chờ ban quản lý thông báo chính thức.

Có nên dạy trẻ nhỏ về thang máy khi có cháy không?

Nên, bằng một câu ngắn: chuông kêu thì không bấm thang máy, nắm tay bố mẹ đi cầu thang bộ. Cho trẻ tự dẫn đường tới buồng thang một lần để nhớ, không kể chuyện cháy đáng sợ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138