ThangDay.comThang Dây
Khi có cháy: quyết định trong vài phút

Kẹt trong phòng khi có cháy: chặn khói khe cửa bằng khăn ướt và chờ cứu

Không ra được thì ở lại một phòng có cửa sổ: đóng cửa, nhét khăn ướt chặn khe dưới, bịt khe hở, tắt quạt hút, gọi 114 báo vị trí rồi báo hiệu ở cửa sổ, chờ cứu.

Woman kneeling by a closed bedroom door pressing a damp rolled towel along the bottom gap, a bucket beside her, window light behind, viewed from behind

Khi cửa phòng nóng, hành lang đầy khói hoặc cầu thang bị chặn, ở lại một căn phòng có cửa đóng kín và có cửa sổ ra ngoài thường là lựa chọn đúng: đóng cửa, nhét khăn ướt chặn khe dưới, bịt các khe hở, tắt quạt hút, gọi 114 báo đúng tầng và phòng, rồi báo hiệu ở cửa sổ và chờ lực lượng cứu.

Ở lại không phải là ngồi chờ may rủi. Một cánh cửa đóng được chặn kỹ giữ cho căn phòng còn thở được thêm một khoảng thời gian, đủ để lực lượng chữa cháy tới và tiếp cận. Bài này nói cách chọn phòng, chặn khói từng chỗ, làm gì trong lúc chờ, và khi nào phương án cuối như thang dây mới đáng tính tới.

Chọn phòng nào để ở lại

Nếu có thời gian chọn, phòng tốt để trú tạm có vài đặc điểm. Phần lớn các nhà đều có một phòng gần đạt; việc là biết trước đó là phòng nào.

Đặc điểmVì sao quan trọngNếu không có
Cửa đóng kín được, cánh cửa đặcChặn khói và nhiệt lâu hơnChọn phòng có cửa tốt nhất, chặn kỹ hơn bằng chăn ướt
Có cửa sổ hoặc ban công nhìn ra đường, ra hẻmLực lượng cứu thấy bạn và tiếp cận đượcBáo rõ qua điện thoại rằng phòng không có cửa sổ
Xa nơi nghi đang cháyThêm khoảng cách với khói và nhiệtChọn phòng ở phía ngược với cầu thang có khói
Có nước trong hoặc gần phòngLàm ướt khăn, chăn để chặn khe nhiều lầnMang theo chai nước, xô nước khi vào phòng nếu kịp
Có điện thoại hoặc sóng điện thoại tốtGiữ liên lạc với 114Báo hiệu bằng đèn, vải, tiếng gọi qua cửa sổ

Phòng tắm không cửa sổ thường không phải lựa chọn tốt dù có nước, vì người cứu khó thấy bạn và quạt hút có thể kéo khói vào. Ở nhà ống, phòng phía mặt đường thường tốt hơn phòng phía sau giáp vách.

Nếu không có thời gian chọn, phòng bạn đang đứng chính là phòng trú. Đừng cố băng qua hành lang khói để tới một phòng tốt hơn ở đầu kia nhà; đóng cửa và bắt đầu chặn khói ngay tại chỗ.

Chặn khói vào phòng từng bước

Khói đi vào qua mọi khe hở, không chỉ khe dưới cửa. Làm theo thứ tự từ chỗ lọt nhiều nhất.

  1. Đóng cửa phòng và khoá lại nếu cửa hay bị bật. Không đứng trước cửa.
  2. Nhét khăn ướt, quần áo ướt hoặc chăn mỏng ướt cuộn tròn vào khe dưới cửa, ép chặt.
  3. Bịt các khe xung quanh khung cửa bằng băng dính nếu có, hoặc nhét vải ướt vào khe bên và khe trên.
  4. Tắt quạt hút, quạt thông gió nối ra hành lang hay ống chung; bịt miệng ống thông gió nếu khói lọt vào từ đó.
  5. Gọi 114: địa chỉ, tầng, phòng nào, mấy người, khói đang lọt vào hay chưa.
  6. Ra cửa sổ báo hiệu nếu bên ngoài không có khói bốc lên. Mở hé cho thoáng; khói bên ngoài bay vào thì đóng lại.
  7. Làm ướt lại khăn chặn khi thấy khô hoặc thấy khói lọt qua.

Nếu không có nước, vẫn chặn bằng khăn và quần áo khô, càng dày càng tốt. Chặn khô vẫn hơn để trống. Đừng mở cửa phòng ra xem tình hình bên ngoài; mỗi lần mở là một lần khói tràn vào.

Chỗ hay sai nhất là chặn qua loa rồi bỏ đó: khăn nhét lỏng, chỉ chặn khe dưới mà quên khe bên, quên luôn miệng ống thông gió trong nhà tắm thông với phòng ngủ. Sau khi chặn xong, soi đèn quanh khung cửa một lượt, thấy chỗ nào khói mảnh bay vào thì bịt tiếp chỗ đó.

Trong lúc chờ: giữ người và giữ liên lạc

Ngồi thấp, gần cửa sổ, xa cửa ra vào. Không khí sát sàn và gần cửa sổ là chỗ dễ thở nhất trong phòng. Cho trẻ nhỏ và người già ngồi phía trong cùng, người lớn ở gần cửa sổ để báo hiệu.

Giữ máy với tổng đài nếu được yêu cầu. Làm theo hướng dẫn của tổng đài 114. Nếu phải cúp máy, để điện thoại ở chế độ có thể nghe gọi lại, tiết kiệm pin, tắt các ứng dụng không cần.

Báo hiệu đều đặn. Bật đèn pin hay đèn điện thoại nháy về phía đường, vẫy vải sáng màu, gọi to theo từng đợt. Gọi liên tục làm mệt và hít nhiều khói hơn.

Không phá kính trừ khi thật cần. Kính vỡ thì không đóng lại được nữa. Nếu sau đó khói bên ngoài bốc lên, phòng sẽ mất tấm chắn. Mở cửa sổ theo cách bình thường, chỉ phá khi không còn cách mở và cần không khí.

Không nhảy. Nhảy từ tầng hai trở lên có thể gây chấn thương nặng. Lực lượng cứu thường tới nhanh hơn người đang hoảng nghĩ; hãy giữ cửa đóng và tiếp tục báo hiệu.

Khói vẫn lọt vào: xử lý tiếp thế nào

Chặn thêm một lớp. Đặt thêm chăn ướt hay áo khoác ướt đè lên lớp khăn cũ ở khe dưới, ép bằng vật nặng như ba lô, chồng sách, ghế nhựa. Khói lọt nhiều thường vì lớp chặn bị xô lệch hoặc đã khô.

Tìm khe mới. Soi đèn quanh khung cửa, lỗ ổ khoá, miệng ống thông gió, khe dây điện điều hoà, lỗ đi ống nước. Khói lọt qua những chỗ không ngờ tới; bịt bằng vải ướt hoặc băng dính.

Dời người ra xa cửa. Đưa mọi người về phía cửa sổ, ngồi thấp. Che mũi miệng bằng khăn ướt để đỡ rát, nhớ rằng khăn không lọc được khí độc.

Gọi lại 114 báo tình trạng đã đổi. Nói rõ khói đang lọt vào nhiều hơn, phòng nóng lên hay chưa, có ai bắt đầu khó thở, chóng mặt. Thông tin này giúp lực lượng cứu xếp thứ tự ưu tiên.

Giữ bình tĩnh cho người khác. Trẻ con và người già nhìn nét mặt người lớn. Giao cho trẻ lớn một việc cụ thể như cầm đèn nháy ra cửa sổ, giúp trẻ bớt hoảng và cũng là có thêm một người báo hiệu.

Ví dụ: phòng trọ tầng ba ở TP Hồ Chí Minh

Chị Thu thuê phòng ở tầng ba một dãy trọ ở TP Hồ Chí Minh, phòng có một cửa sổ nhỏ nhìn ra hẻm. Đêm nọ chị nghe tiếng hô cháy, sờ cửa thì thấy ấm, khe dưới có khói lùa vào. Cầu thang chung ở cuối dãy, đi ra là đi qua khói.

Chị không mở cửa. Chị kéo chiếc khăn tắm và mấy cái áo, nhúng vào xô nước trong góc, nhét chặt khe dưới, lấy băng dính dán khe bên. Rồi chị gọi 114, nói địa chỉ, tên hẻm, dãy trọ đầu hẻm có cây bàng, phòng tầng ba, phòng thứ hai từ đầu cầu thang, một người, khói đang lọt vào nhẹ. Tổng đài dặn chị ở yên, ra cửa sổ báo hiệu, gọi lại nếu khói vào nhiều hơn.

Chị mở hé cửa sổ, bên ngoài không có khói bốc lên, bật đèn điện thoại nháy xuống hẻm và gọi to cho hàng xóm phía dưới. Mấy phút sau người trong hẻm chỉ cho lực lượng chữa cháy vị trí phòng. Trong suốt thời gian đó chị không mở cửa phòng lần nào. Cũng không cần thang dây: chờ cứu đúng cách đã đủ.

Khi nào mới tính tới thang dây hay lối khác

Thang dây, dây hạ chậm là phương án cuối, chỉ đáng tính khi phòng trú không còn giữ được và các điều kiện cơ bản đều có. Một vài trường hợp mà ở lại không còn là lựa chọn tốt:

  • Khói đã lọt vào phòng nhiều dù đã chặn, phòng nóng lên rõ, không khí sát sàn cũng khó thở.
  • Lửa đã cháy tới cửa phòng, cánh cửa bắt đầu biến dạng hoặc có lửa ở khe.
  • Nhà thấp tầng, thang đã lắp sẵn đúng điểm neo theo hướng dẫn của nhà sản xuất, phía dưới cửa sổ không có lửa hay khói bốc ra, mặt đất bên dưới trống.
  • Người dùng đủ sức tự bám và xuống, đã tập lắp và mở thang trong nhà từ trước.

Thiếu một trong các điều kiện trên, ở lại, chặn khói và báo hiệu thường an toàn hơn. Ở chung cư cao tầng, thang dây không phù hợp. Cách chọn và tập dùng thang có ở các chuyên mục khác của trang; ở đây chỉ nhắc rằng quyết định đó đến sau, không đến trước.

Nếu đang liên lạc được với 114, hỏi tổng đài trước khi quyết định xuống bằng thang. Người điều phối biết xe chữa cháy đã tới đâu, và đôi khi chỉ cần chờ thêm ít phút là có người tiếp cận cửa sổ của bạn bằng phương tiện chuyên dụng.

Câu cả nhà nên hỏi nhau trước

Phần lớn sai lầm khi bị kẹt không đến từ thiếu dũng cảm mà từ việc chưa từng nghĩ trước. Một buổi tối, cả nhà đi một vòng và trả lời mấy câu: nếu không ra được, mỗi người sẽ ở lại phòng nào? Phòng đó có cửa sổ nhìn ra đường không? Khăn, xô nước, băng dính, đèn pin để đâu? Ai sẽ gọi 114, và nói địa chỉ thế nào cho người lạ tìm được?

Câu hỏi khó hơn dành cho nhà có người già hay trẻ nhỏ: nếu người đó ngủ ở phòng khác, ai sẽ tới phòng họ, và nếu không tới được thì người đó có biết tự đóng cửa, chặn khe, ra cửa sổ không? Với trẻ lớn, có thể tập động tác nhét khăn chặn khe như một trò chơi. Phần kế hoạch cho người cần hỗ trợ đặc biệt nên làm kỹ riêng.

Cách tự kiểm đơn giản: tắt đèn, đứng trong phòng đã chọn, thử tìm đèn pin và khăn trong bóng tối, đo xem mất bao lâu. Nếu quá lâu, dời đồ tới chỗ dễ lấy hơn. Một chiếc túi vải nhỏ treo sau cửa phòng, trong có đèn pin, cuộn băng dính và hai chiếc khăn, là đủ cho phần lớn tình huống, không cần mua gì đắt tiền. Thêm một chai nước để làm ướt khăn khi phòng không có vòi nước.

Câu hỏi thường gặp

Khăn chặn khe cửa có cần phải ướt không?

Khăn ướt chặn tốt hơn vì nặng, ôm sát khe và chịu nhiệt lâu hơn. Nếu không có nước, vẫn dùng khăn khô, quần áo, chăn, nhét càng dày càng tốt. Chặn khô vẫn hơn hẳn để khe trống.

Có nên mở toang cửa sổ cho thoáng khi chờ cứu không?

Chỉ mở hé khi bên ngoài không có khói bốc lên, để có không khí và báo hiệu. Nếu khói bên ngoài bay vào, đóng lại. Không phá kính nếu còn mở được bằng tay, vì kính vỡ thì không đóng lại được.

Điều hoà trong phòng có cần tắt không?

Điều hoà treo tường thường chỉ làm mát không khí trong phòng nên ảnh hưởng ít. Thứ cần tắt là quạt hút, quạt thông gió nối ra hành lang hoặc ống chung, vì chúng có thể kéo khói vào. Nếu không chắc, tắt hết cho đơn giản.

Chờ bao lâu thì nên tự tìm cách ra?

Không có con số chung. Còn chặn được khói, còn thở được sát sàn và còn liên lạc được với 114 thì tiếp tục ở lại theo hướng dẫn của tổng đài. Chỉ tính phương án khác khi phòng không còn giữ được như mô tả ở trên.

Trốn vào nhà tắm có an toàn hơn không?

Thường là không, nhất là nhà tắm không có cửa sổ. Lực lượng cứu khó thấy bạn, quạt hút có thể kéo khói vào, cửa nhà tắm thường mỏng. Nếu nhà tắm là phòng duy nhất còn đóng cửa được thì dùng, và báo rõ vị trí qua điện thoại.

Có nên gọi 114 trước rồi mới chặn khe cửa không?

Nếu khói đang lọt vào nhiều, chặn khe trước vài chục giây rồi gọi. Nếu khói chưa vào, gọi ngay. Nhà có hai người thì chia việc: một người gọi, một người chặn khe.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138