ThangDay.comThang Dây
Thiết bị thoát hiểm cá nhân khác

Búa phá kính thoát hiểm trong nhà ở: kính nào phá được, đập chỗ nào, đặt búa ở đâu

Búa phá kính mở được kính cường lực nhưng gần như bó tay với kính dán an toàn. Cách nhận loại kính nhà mình, đập đúng chỗ, dọn mép và đặt búa ở đâu.

Vietnamese man mounting a small red emergency hammer bracket on the wall beside a large fixed glass window in a townhouse office, bright daylight, medium shot from behind

Búa phá kính có đầu nhọn bằng thép cứng, dùng để đập vỡ kính cường lực thành hạt nhỏ khi cửa kính không mở được; nó gần như vô dụng với kính dán an toàn (hai lớp kính kẹp phim) vì loại này chỉ rạn mà không rơi ra. Vì vậy trước khi treo búa, phải biết cửa kính nhà mình là loại gì và phía sau tấm kính đó có đường xuống hay không.

Phá kính là việc cuối cùng trong chuỗi thoát hiểm: lối đầu tiên vẫn là cầu thang bộ hoặc cầu thang thoát hiểm, việc đầu tiên vẫn là gọi 114. Búa chỉ có ích ở những ngôi nhà có mảng kính cố định lớn, cửa kính trượt dễ kẹt, hoặc tầng làm văn phòng, cửa hàng có mặt dựng kính.

Trong nhà ở, khi nào mới cần đến búa phá kính

Ô tô có búa phá kính vì cửa xe có thể kẹt sau va chạm. Nhà ở thì khác: phần lớn cửa sổ mở được bằng tay, và mở cửa luôn nhanh, an toàn hơn đập kính. Búa chỉ đáng có khi trong nhà có những tấm kính không mở được mà lại nằm đúng vị trí có thể làm lối ra phụ. Ví dụ hay gặp là nhà phố cải tạo có mặt tiền kính cố định từ sàn tới trần ở tầng hai, tầng ba; phòng làm việc trên tầng lửng chỉ có vách kính; hoặc cửa kính trượt ra ban công đã cũ, ray kẹt, phải dùng sức mới kéo được.

Một trường hợp khác là cửa có khoá mà chìa để chỗ khác. Đây là lỗi sắp xếp nên sửa trước tiên: chìa khoá cửa ban công, cửa sân thượng phải treo cạnh cửa, ai cũng biết chỗ. Đừng mua búa để bù cho một chiếc chìa khoá bị cất nhầm chỗ.

Nếu cửa sổ của nhà mình mở được bình thường, không bị chuồng cọp kín bao ngoài, thì búa phá kính không thêm được gì nhiều. Tiền và chỗ treo nên dành cho thứ khác, như đèn pin cạnh giường hay thang dây ở phòng tầng trên.

Ngược lại, nhà nào đang định cải tạo, làm thêm mặt kính lớn hay vách kính cho đẹp, nên nghĩ luôn chuyện này từ lúc thiết kế: chừa một cánh mở được ở vị trí có thể làm lối ra phụ, thay vì làm kính cố định rồi sau này treo búa bên cạnh. Hỏi kiến trúc sư hoặc thợ thi công ngay từ bản vẽ thì không tốn thêm bao nhiêu.

Nhận loại kính nhà mình trước khi treo búa

Không nhìn bằng mắt thường mà biết chắc được, nhưng có vài dấu hiệu giúp đoán và vài cách hỏi cho rõ.

Loại kínhBúa phá được khôngDấu hiệu nhận raGhi chú
Kính cường lựcĐược, vỡ thành hạt nhỏThường có dấu khắc nhỏ ở góc, nhìn nghiêng qua kính râm phân cực có thể thấy vệt loangĐập vào góc dễ vỡ hơn đập giữa tấm
Kính dán an toàn (kính kẹp phim)Gần như không, kính rạn nhưng phim giữ lạiNhìn cạnh tấm thấy hai lớp kính, giữa có lớp mỏngKhông thể dùng làm lối ra bằng búa
Kính thường (kính nổi)Được nhưng vỡ thành mảnh sắc lớnKhông có dấu khắc, thường ở cửa sổ cũ, khung nhỏNguy cơ đứt tay khi trèo qua
Kính hộp hai lớp cách nhiệtPhải đập vỡ từng lớpHai tấm kính cách nhau một khoảng rỗngTốn thời gian hơn, nên tính trước
Không rõ loạiChưa biếtKhông có giấy tờ, không có dấuHỏi thợ lắp kính hoặc chủ nhà

Cách chắc nhất là hỏi lại đơn vị đã lắp kính hoặc xem hợp đồng thi công cũ. Nếu nhà thuê, hỏi chủ nhà. Kết quả có thể là tấm kính bạn định phá thực ra là kính dán; khi đó cần một lối ra khác chứ không phải một cây búa.

Bốn câu tự hỏi trước khi đập vỡ một tấm kính

Kính vỡ rồi thì không đóng lại được. Trong lúc hoảng, nhiều người đập kính theo phản xạ, trong khi tấm kính ấy đang che cho họ khỏi khói bên ngoài. Trước khi giơ búa lên, cần trả lời được:

  • Phía sau tấm kính có đường xuống không: ban công, mái bằng, thang dây đã chuẩn bị, hay chỉ là khoảng không mấy tầng?
  • Khói đang ở trong phòng hay ở bên ngoài? Nếu khói đang bốc lên dọc mặt tiền, mở toang tấm kính có thể kéo khói vào phòng.
  • Mình định ra ngoài hay định ở lại chờ cứu? Nếu ở lại, phòng kín còn nguyên kính thường là chỗ trú tốt hơn. Cửa phòng đóng, khe cửa chặn bằng khăn ướt, kính còn nguyên thì khói khó vào hơn nhiều so với một ô cửa đã thủng.
  • Đã gọi 114 và báo vị trí chưa? Lực lượng cứu hoả biết mình ở đâu thì họ có cách tiếp cận an toàn hơn.

Nếu chỉ cần không khí hoặc cần ra hiệu cho người bên ngoài, một cửa sổ mở hé được vẫn tốt hơn đập vỡ cả tấm. Búa dành cho lúc đã quyết định phải ra bằng lối đó và lối đó dẫn tới chỗ an toàn.

Các bước đập và dọn mép cho an toàn

Mỗi loại búa có hình dạng khác nhau, nên đọc hướng dẫn kèm theo. Trình tự chung với kính cường lực:

  1. Quấn tay cầm búa bằng khăn hoặc áo nếu kịp, tay còn lại che mặt, quay mặt đi.
  2. Đập đầu nhọn vào gần góc tấm kính, cách mép khung vài đốt ngón tay, không đập giữa tấm vì kính đàn hồi nhiều ở giữa.
  3. Khi kính đã vỡ vụn, dùng thân búa gạt sạch các hạt còn bám dọc khung, từ trên xuống.
  4. Phủ chăn, gối hoặc áo khoác dày lên bậu và khung trước khi trèo qua hay thả thang.
  5. Kiểm tra chân trần, tay trần của trẻ nhỏ, cho đi giày dép nếu có sẵn.
  6. Ra tới chỗ an toàn thì báo cho lực lượng cứu hoả biết đã phá kính ở vị trí nào, còn ai ở bên trong.

Đừng tập bằng cách đập kính thật trong nhà. Muốn biết cảm giác cầm búa, cầm và làm động tác vào khung cửa đã tháo kính, hoặc hỏi các buổi hướng dẫn của đơn vị PCCC.

Điều nên tập là phần quyết định: cả nhà đứng trước tấm kính, người lớn nhắc lại bốn câu hỏi ở trên, chỉ cho nhau thấy phía ngoài là mái hiên hay khoảng không, và thống nhất ai là người cầm búa. Lúc có chuyện, việc đó đỡ được những giây do dự.

Chọn một chiếc búa cho nhà: xem những gì

Đầu nhọn bằng thép cứng. Lực tập trung vào một điểm nhỏ mới làm kính cường lực vỡ. Đầu tù hoặc đầu nhựa sơn màu kim loại không làm được việc này; hỏi người bán vật liệu đầu búa và xem kỹ khi nhận hàng.

Tay cầm đủ dài, không trơn. Búa quá ngắn thì không vung được, tay ra mồ hôi dễ tuột. Tay cầm có rãnh hoặc bọc cao su, có dây đeo cổ tay là tốt.

Có giá treo đi kèm. Búa không có giá thì sớm muộn cũng bị bỏ vào ngăn kéo. Giá phải bắt chắc vào tường hoặc cột, giữ búa chặt nhưng rút ra được bằng một tay.

Có hướng dẫn tiếng Việt. Tờ hướng dẫn nói búa dùng cho loại kính nào, độ dày nào, đập ở đâu. Không có hướng dẫn thì không biết búa được thiết kế cho cửa xe hay cho kính nhà.

Đừng chọn theo phụ kiện. Dao cắt dây an toàn, đèn nhấp nháy, còi gắn kèm là đồ dành cho ô tô. Trong nhà, chúng ít giá trị; quan trọng là đầu búa và tay cầm.

Đặt búa ở đâu và giữ an toàn cho trẻ nhỏ

Búa phải ở ngay cạnh tấm kính sẽ phá, gắn trên giá cố định ở tầm tay người lớn, khoảng ngang vai. Búa nằm trong ngăn kéo bàn làm việc hay hộp đồ nghề dưới gầm cầu thang thì lúc cần không ai nhớ ra. Một nhà có hai, ba vị trí cần búa thì mỗi chỗ một chiếc, không chuyền tay.

Đầu búa nhọn và cứng nên là thứ trẻ con rất thích nghịch. Giá treo nên đặt cao hơn tầm với của trẻ nhưng không cao đến mức người lớn phải kiễng chân, và nên là loại giữ chặt, phải kéo dứt khoát mới lấy ra được. Dặn trẻ đây là đồ của người lớn, chỉ dùng khi bố mẹ bảo.

Ví dụ giả định: anh Tuấn ở Hải Phòng có căn nhà phố ba tầng, tầng hai làm văn phòng với vách kính cố định nhìn ra phố, ngay trên mái hiên bằng bê tông của tầng trệt. Sau khi hỏi lại thợ lắp và biết đó là kính cường lực, anh treo một chiếc búa ở cột cạnh vách kính, dặn nhân viên: cầu thang là lối chính, chỉ khi cầu thang bị khói chặn mới phá kính để ra mái hiên chờ cứu. Tấm kính ở tầng ba là kính dán nên anh không treo búa ở đó mà tính phương án khác.

Những chỗ hay sai

Một vài sai lầm với búa phá kính lặp đi lặp lại ở nhiều nhà:

  • Treo búa cạnh kính dán an toàn rồi yên tâm. Kính rạn trắng nhưng không có lỗ để ra.
  • Mua búa loại móc chìa khoá nhỏ xíu cho cửa kính lớn. Loại này thiết kế cho cửa xe, với tấm kính dày ở nhà có thể không đủ.
  • Đập kính khi bên dưới là khoảng không ba, bốn tầng, không có ban công hay mái để đứng. Lỗ thủng đó không phải lối ra.
  • Đập giữa tấm kính, đập nhiều lần không vỡ, mất thời gian và sức.
  • Trèo qua khung còn mép kính sắc, đứt tay chân, mất máu trong lúc đang hoảng.
  • Quên rằng phía ngoài có chuồng cọp hoặc lưới sắt. Kính vỡ rồi vẫn phải có ô mở ở lớp sắt bên ngoài.

Nếu có người bị đứt tay chân do kính, ép chặt vết thương bằng vải sạch và đưa đi cấp cứu; vết cắt do kính có thể sâu hơn vẻ ngoài. Đừng cố gắp mảnh kính cắm sâu trong vết thương ra, để nhân viên y tế xử lý.

Câu hỏi thường gặp

Búa phá kính ô tô có dùng cho cửa kính nhà được không?

Có thể dùng với kính cường lực mỏng, nhưng nhiều loại búa ô tô nhỏ không thiết kế cho tấm kính dày ở nhà. Nên chọn loại có tay cầm chắc và hỏi người bán xem búa đó phá được độ dày nào.

Làm sao biết cửa kính nhà mình là kính cường lực hay kính dán?

Xem dấu khắc nhỏ ở góc tấm kính, nhìn cạnh tấm xem có hai lớp kẹp phim không, và tốt nhất là hỏi lại đơn vị đã lắp kính hoặc chủ nhà. Không chắc thì đừng giả định là phá được.

Có nên đập kính để lấy không khí khi phòng có khói không?

Thường không nên. Kính vỡ thì không đóng lại được, khói bên ngoài có thể tràn vào. Nếu cần không khí hoặc ra hiệu, mở hé cửa sổ mở được, chặn khe cửa phòng và gọi 114 báo vị trí.

Nhà có chuồng cọp kín thì búa phá kính có tác dụng gì không?

Rất ít. Phá được kính nhưng vẫn kẹt sau lớp sắt. Cần có ô thoát hiểm mở được từ bên trong ở lớp chuồng cọp, việc này phải nhờ thợ làm, rồi mới tính chuyện búa.

Có cần mua búa cho mọi phòng không?

Không. Chỉ cần ở những chỗ có tấm kính không mở được mà lại là lối ra phụ có đường xuống hoặc chỗ đứng chờ cứu. Phòng có cửa sổ mở được bình thường thì ưu tiên thứ khác như đèn pin, còi, mặt nạ lọc khói.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138