ThangDay.comThang Dây
Thiết bị thoát hiểm cá nhân khác

Đèn pin và đèn đeo đầu để thoát hiểm ban đêm: chọn loại nào, đặt ở đâu, giữ pin sao

Cháy ban đêm thường kèm mất điện. Chọn đèn pin hay đèn đeo đầu, độ sáng bao nhiêu là vừa, pin rời hay pin sạc, và đặt đèn ở đâu để với tay là có.

Elderly Vietnamese woman seen from behind adjusting a headlamp strap while sitting on the edge of her bed in a quiet two-storey house at dusk, soft bedside light

Mỗi người trong nhà nên có một chiếc đèn riêng đặt sát chỗ ngủ, ưu tiên đèn đeo đầu cho người cần hai tay để bế con, dìu người già hay bám tay vịn, còn đèn pin cầm tay hợp cho người chỉ cần soi đường. Đèn tốt cho thoát hiểm là đèn bật được bằng một thao tác, sáng vừa đủ, và luôn có pin.

Đèn không thay được cầu thang thoát hiểm hay cuộc gọi 114, nhưng cháy ban đêm thường kéo theo mất điện, và một hành lang tối đen cộng với khói làm người ta mất phương hướng ngay trong chính nhà mình. Chiếc đèn đúng chỗ giúp mọi người đi theo lối đã định thay vì sờ soạng.

Đã có điện thoại, sao vẫn cần đèn riêng

Câu hỏi này gần như nhà nào cũng đặt ra. Đèn trên điện thoại sáng khá tốt, nhưng trong lúc thoát hiểm điện thoại còn phải làm việc quan trọng hơn: gọi 114, nghe hướng dẫn, báo vị trí cho người thân. Vừa soi đường vừa gọi bằng cùng một máy là cầm chắc sẽ lúng túng, chưa kể máy có thể đang sạc ở phòng khác, có thể còn ít pin vì cả ngày dùng, hoặc rơi mất khi vấp ngã.

Một chiếc đèn riêng tách hai việc ra: tay này soi, tay kia gọi; hoặc đèn trên đầu, hai tay rảnh để dìu người, bế con. Với người già, nút bấm to của đèn pin cũng dễ hơn nhiều so với vuốt màn hình tìm biểu tượng đèn trong lúc tay run.

Đèn riêng còn có một lợi ích ít người để ý: nó là vật đánh dấu. Khi cả nhà quen rằng đèn luôn nằm ở góc tủ đầu giường, người ta sẽ với tay theo phản xạ, cùng lúc đó nhớ ra thứ tự việc cần làm đã tập trước. Thói quen gắn với một đồ vật dễ nhớ hơn thói quen trên giấy.

Còn một điểm nữa: trong lúc chờ cứu ở ban công hay cửa sổ, đèn là cách báo vị trí rõ nhất vào ban đêm. Người dưới đường hay lực lượng cứu hoả nhìn thấy ánh đèn bật tắt đều đặn từ một ô cửa sẽ biết ngay có người ở đó, trong khi tiếng gọi có thể lẫn vào tiếng ồn xung quanh.

Các loại đèn và chỗ hợp với từng loại

Không có loại nào tốt cho mọi việc. Bảng dưới giúp chọn theo người dùng và theo vị trí trong nhà.

Loại đènƯu điểmHạn chếHợp với
Đèn pin cầm tayDễ dùng, nút to, chiếu xaChiếm một tayNgười lớn khoẻ, đặt cạnh giường hoặc cửa phòng
Đèn đeo đầuRảnh hai tay, ánh sáng theo hướng nhìnPhải đeo dây, người lớn tuổi cần tậpNgười bế con, dìu người, người dùng thang dây
Đèn sạc tự sáng khi mất điện cắm ổ tườngTự bật khi cúp điện, rút ra cầm đượcPhụ thuộc pin sạc, ổ cắm phải đúng chỗHành lang, đầu cầu thang, phòng ngủ người già
Đèn nhỏ móc chìa khoáLuôn mang theo ngườiÁnh sáng yếu, chỉ đủ soi gầnDự phòng, không dùng làm đèn chính
Nến, bật lửaCó sẵn trong nhàThêm nguồn lửa, tắt khi đi nhanh, không dùng khi có rò khíKhông dùng cho thoát hiểm

Nhiều nhà kết hợp: đèn tự sáng khi mất điện ở đầu cầu thang mỗi tầng, đèn pin hoặc đèn đeo đầu ở từng giường. Đèn tự sáng giúp thấy lối, đèn cá nhân giúp đi được. Nếu định lắp đèn chiếu sáng sự cố cố định bằng dây điện âm tường, việc đó là của thợ điện, không tự đấu nối.

Chọn một chiếc đèn: nhìn vào những điểm này

Bật bằng một thao tác. Đèn có nhiều chế độ mà lần bấm đầu lại ra chế độ nhấp nháy là đèn khó dùng trong lúc hoảng. Nên chọn loại bấm một lần là sáng ổn định.

Sáng vừa đủ, không chói. Đèn quá mạnh chiếu vào khói sẽ hắt ngược lại thành một màn trắng loá. Đèn có mức sáng vừa phải hoặc có nấc giảm sáng dễ dùng hơn trong nhà.

Cầm chắc hoặc đeo chắc. Thân đèn có rãnh chống trượt, có dây đeo cổ tay. Đèn đeo đầu có dây co giãn chỉnh nhanh, không đè đau trán khi đeo lâu.

Pin dễ kiếm. Loại pin thông dụng thì dễ thay. Đèn sạc thì cổng sạc phải cùng loại với sạc điện thoại trong nhà để khỏi lạc mất dây sạc riêng.

Chịu được va đập, nước bắn. Đèn rơi xuống sàn hoặc bị nước dập lửa của nhà bên hắt vào vẫn còn sáng. Không cần loại lặn sâu, chỉ cần chịu nước bắn.

Có móc hoặc nam châm. Đèn có móc treo hay đế nam châm thì gắn được vào thành giường sắt, cánh tủ, khung cửa, luôn ở một chỗ cố định. Đèn nằm lăn trên mặt tủ dễ bị gạt rơi xuống gầm giường lúc nào không biết.

Màu thân dễ thấy. Thân đèn màu sáng hoặc có viền phản quang giúp tìm thấy khi đèn rơi trong bóng tối, hơn hẳn thân đen bóng.

Giữ cho đèn luôn có pin

Đèn hết pin là thứ phổ biến nhất trong các ngăn kéo gia đình. Với đèn dùng pin rời, điểm yếu là pin để lâu bị chảy dịch, ăn mòn tiếp điểm; nhiều loại đèn có miếng cách điện hoặc khoá xoay để ngắt pin khi cất, đọc hướng dẫn để dùng đúng. Ghi ngày lắp pin lên một mẩu băng dính dán ở thân đèn giúp biết pin đã nằm đó bao lâu.

Với đèn sạc, nguy cơ là pin tụt dần khi không dùng. Gắn việc kiểm đèn với một mốc dễ nhớ của gia đình, chẳng hạn ngày đóng tiền điện hằng tháng, ai phụ trách thì bật thử tất cả đèn trong nhà một lượt. Đèn tự sáng khi mất điện thì thử bằng cách ngắt cầu dao nhánh hoặc theo nút thử của nhà sản xuất, không tự tháo vỏ.

Lịch kiểm định kỳ cho cả bộ thiết bị trong nhà nên gom thành một danh sách chung; ở đây chỉ nhấn một điều: chiếc đèn chưa bật thử trong vài tháng thì coi như chưa chắc sáng. Pin thay ra đừng vứt vào thùng rác chung; gom lại một hộp và mang tới điểm thu gom pin cũ nếu khu mình có.

Đặt đèn và dùng đèn khi có khói

Đèn đúng chỗ quan trọng không kém đèn tốt. Cách đặt và dùng gợi ý:

  1. Mỗi giường một đèn, đặt ở cùng một phía với tay thuận, trên mặt tủ đầu giường hoặc móc vào thành giường bằng dây, không bỏ trong ngăn kéo.
  2. Thêm một đèn tự sáng khi mất điện ở đầu cầu thang mỗi tầng và một ở gần cửa chính, để người đi từ tầng trên xuống luôn có điểm sáng làm mốc.
  3. Khi có báo cháy, bật đèn, chiếu xuống sàn phía trước chân thay vì chiếu thẳng ra xa; trong khói, ánh sáng chiếu thấp ít bị hắt ngược hơn.
  4. Cúi thấp người, đi men theo tường, tay không cầm đèn sờ tường hoặc tay vịn.
  5. Nếu đường ra bị chặn và phải chờ cứu ở phòng hay ban công, dùng đèn để báo vị trí cho người bên ngoài, bật tắt đều đặn.
  6. Không dùng nến, bật lửa để soi đường, nhất là khi nghi có rò rỉ khí gas.

Tập đi từ giường ra cửa với đèn trong lúc tắt hết điện là bài tập an toàn làm được ngay trong nhà, mất vài phút, rất đáng làm. Sau mỗi lần tập, hỏi nhau xem chỗ nào vướng, chỗ nào tối nhất, rồi dời đồ đạc hoặc thêm một đèn tự sáng ở chỗ đó. Người ngủ say nhất nhà nên là người được tập nhiều nhất.

Những chỗ hay sai với đèn trong nhà

Đèn là món rẻ và quen thuộc nhất trong bộ đồ thoát hiểm, nên cũng là món bị coi nhẹ nhất. Những lỗi dưới đây gặp ở rất nhiều gia đình:

  • Cả nhà một chiếc đèn, để ở tầng trệt. Người ngủ trên lầu không có gì để soi khi cầu thang tối đen.
  • Đèn để trong ngăn kéo cùng kéo, băng dính, giấy tờ. Nửa đêm phải lục tung mới thấy.
  • Đèn mua về chưa bao giờ bật thử, pin đi kèm đã cũ hoặc chưa tháo miếng cách điện.
  • Đèn chỉ có chế độ nhấp nháy ở lần bấm đầu tiên, người dùng không biết bấm tiếp mấy lần.
  • Đèn đeo đầu mua cho người già nhưng không ai chỉnh dây sẵn cho vừa đầu người đó.
  • Đèn sạc cắm chung ổ với nhiều thiết bị khác trong phòng ngủ; ổ cắm, dây sạc nóng lên mà không ai để ý.
  • Trẻ con lấy đèn đi chơi, không trả về chỗ cũ.

Mỗi lỗi trên sửa được trong vài phút. Cách dễ nhất là đi một vòng các phòng ngủ ngay tối nay, tắt đèn và thử xem từng người có với được đèn của mình không.

Một ví dụ: đèn cho bà ở nhà hai tầng

Ví dụ giả định: bà Sáu ở Cần Thơ, ngoài bảy mươi tuổi, ngủ ở phòng tầng một của căn nhà hai tầng, con cháu ngủ trên lầu. Trước đây bà để một chiếc đèn pin to trong ngăn tủ, pin đã chảy từ lúc nào không ai biết. Cháu nội bà thay bằng một chiếc đèn đeo đầu nút bấm to, móc ở đầu giường, và một đèn tự sáng khi mất điện cắm ở ổ ngay cửa phòng bà.

Cả nhà tập với bà hai lần: tắt điện, bà ngồi dậy, với đèn đeo lên đầu, bấm một lần, đi ra cửa sau, nơi gần phòng bà nhất. Lần đầu bà đeo ngược dây, lần hai thì quen. Cháu dán một miếng băng phản quang nhỏ lên thân đèn để bà dễ thấy. Mỗi tháng, đến ngày đóng tiền điện, cháu bật thử cả hai đèn.

Điều đáng học ở đây không phải là loại đèn, mà là cách cả nhà đặt đèn đúng chỗ của người dùng, chọn đèn theo bàn tay của người dùng, và tập với chính người đó. Một chiếc đèn đắt tiền nằm sai chỗ không giúp gì bằng một chiếc đèn bình thường nằm đúng tầm tay.

Câu hỏi thường gặp

Đèn pin cho thoát hiểm cần sáng mạnh cỡ nào?

Không cần quá mạnh. Đèn quá chói chiếu vào khói sẽ hắt ngược thành màn trắng. Đèn sáng vừa đủ thấy sàn và tường trong vài mét, có nấc giảm sáng, thường dễ dùng hơn trong nhà ở.

Nên chọn đèn pin dùng pin rời hay đèn sạc?

Mỗi loại có điểm yếu riêng: pin rời có thể chảy dịch khi để lâu, đèn sạc có thể tụt pin. Chọn loại nào cũng được miễn có người phụ trách bật thử định kỳ và thay, sạc đúng hẹn.

Đèn đeo đầu có hợp với người già không?

Hợp nếu dây dễ chỉnh và nút bấm to, vì người già cần hai tay để vịn. Nhưng phải tập vài lần cho quen động tác đeo; lần đầu nhiều người đeo ngược hoặc lóng ngóng với dây.

Có nên dùng nến dự phòng khi mất điện lúc có cháy không?

Không. Nến và bật lửa thêm nguồn lửa, dễ tắt khi di chuyển nhanh và rất nguy hiểm nếu có rò rỉ khí gas. Chỉ dùng đèn chạy pin để soi đường thoát hiểm.

Đặt đèn ở đâu thì lúc nửa đêm với được ngay?

Đặt sát giường, cùng phía với tay thuận, trên mặt tủ hoặc móc vào thành giường, luôn ở đúng một chỗ. Không bỏ trong ngăn kéo chứa đồ khác, và không để đồ khác đè lên đèn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138