ThangDay.comThang Dây
Thiết bị thoát hiểm cá nhân khác

Sắp đặt đồ thoát hiểm để tìm được trong bóng tối: chỗ cố định, dấu sờ được, lối trống

Mất điện và khói làm người ta lạc ngay trong nhà mình. Cách đặt đèn, còi, mặt nạ ở chỗ cố định, đánh dấu sờ được, dọn đường ra và tự kiểm bằng cách nhắm mắt.

Vietnamese man pressing a small glow-in-the-dark strip onto a bedroom door handle in a dim apartment hallway, evening blue light through the window, close side angle

Đồ thoát hiểm chỉ có ích khi tìm được trong bóng tối, nên mỗi món phải có một chỗ cố định nằm đúng trên đường từ giường ra cửa, có dấu nhận biết bằng tay hoặc bằng ánh sáng dạ quang, và lối đi đó phải trống. Ba việc này làm được trong một buổi chiều mà không cần mua gì đắt tiền.

Sắp đặt tốt không thay được cầu thang thoát hiểm hay cuộc gọi 114, nhưng nó giúp cả nhà tới được cầu thang nhanh hơn. Cháy ban đêm thường kèm mất điện, khói làm cay mắt, và người vừa bị đánh thức thì đầu óc chưa tỉnh; lúc ấy tay chân làm theo thói quen chứ không theo trí nhớ.

Vì sao người ta lạc ngay trong nhà mình

Nghe thì lạ, nhưng người từng trải qua đám cháy hay kể lại cùng một điều: căn phòng ngủ quen thuộc bỗng thành một chỗ lạ. Đèn tắt, khói làm không nhìn thấy gì quá một cánh tay, tiếng chuông báo, tiếng la hét làm tim đập dồn. Người ta quờ tay tìm công tắc ở chỗ không có công tắc, mở nhầm cửa tủ thay vì cửa phòng, vấp vào chiếc ghế mà ban ngày không bao giờ để ý.

Lý do là ban ngày ta định hướng bằng mắt, chẳng mấy khi nhớ đồ vật bằng tay và bằng bước chân. Khi mất thị giác, ta phải dựa vào những thứ chạm vào được: mép giường, bức tường, khung cửa, tay vịn. Nếu đồ thoát hiểm nằm ở những chỗ mà tay không tự nhiên chạm tới, nó coi như không có.

Vì vậy sắp đặt đồ thoát hiểm không phải chuyện thẩm mỹ, cũng không phải chuyện mua thêm đồ. Đó là việc biến đường từ giường ra cửa thành một con đường mà tay chân tự nhớ, với mỗi món cần thiết nằm đúng ở chỗ tay chạm tới trên con đường ấy.

Nguyên tắc: một món một chỗ, nằm trên đường ra

Mỗi món chỉ có một chỗ. Đèn pin hôm nay trên tủ đầu giường, mai trong ngăn kéo, ngày kia ở phòng khách thì không ai nhớ được. Chọn một chỗ, gắn móc hoặc giá cố định, cả nhà thống nhất không dời đi.

Chỗ đó nằm trên đường ra. Mặt nạ lọc khói treo cạnh cửa phòng thì người đi ra cầm luôn; treo trong tủ quần áo góc phòng thì phải quay ngược lại. Đồ cần ngay khi ngồi dậy để ở đầu giường, đồ cần khi ra hành lang để cạnh cửa.

Ở tầm tay, không phải cúi hay kiễng. Khoảng từ ngang hông tới ngang vai người dùng. Thấp quá dễ bị đồ khác che, cao quá người già không với được.

Cùng một kiểu ở mọi phòng. Nếu phòng nào cũng để đèn ở phía tay phải đầu giường, mặt nạ ở móc bên trái cửa, thì người ngủ phòng khác, khách ở lại qua đêm cũng đoán được.

Không chung chỗ với đồ dùng hằng ngày. Móc treo mặt nạ mà cũng treo khăn, mũ thì sớm muộn mặt nạ bị đè xuống dưới cùng.

Gợi ý chỗ đặt và cách nhận ra trong bóng tối

Bảng dưới là một cách sắp cho nhà ống hoặc căn hộ thông thường; nhà bạn có thể khác, nhưng cột thứ ba là phần nhiều nhà bỏ qua.

MónChỗ đặtCách nhận ra khi tối
Đèn pin, đèn đeo đầuĐầu giường, phía tay thuận, móc vào thành giườngThân có viền phản quang, luôn ở cùng một mép
CòiBuộc chung với đèn hoặc chìa khoáSờ thấy dây buộc là thấy còi
DépSát chân giường, phía bước xuốngChân chạm sàn là chạm dép
Mặt nạ lọc khóiMóc cạnh khung cửa phòng ngủDán miếng nỉ hoặc nút cao su trên móc để tay nhận ra
Chìa khoá cửa ban công, sân thượngMóc ngay cạnh ổ khoá cửa đóMóc riêng, không treo chìa khác
Thang dây (nếu có)Hộp cạnh cửa sổ được chọn làm lối phụHộp có tay cầm nhô ra, sờ là biết
Đèn tự sáng khi mất điệnỔ cắm đầu cầu thang mỗi tầngTự sáng, làm mốc cho cả nhà

Sau khi sắp, chụp lại ảnh từng chỗ và gửi vào nhóm chat gia đình. Ảnh giúp người mới tới ở, người giúp việc, ông bà lên chơi biết đồ nằm ở đâu.

Đánh dấu sờ được và dải dạ quang

Một vài dấu hiệu rất rẻ giúp tay và mắt định hướng khi đèn tắt:

  • Dán băng dạ quang mỏng lên tay nắm cửa phòng ngủ, cửa chính, cửa ra ban công; trong bóng tối, đó là những điểm sáng nhỏ chỉ đường.
  • Dán một dải dạ quang ngang mép bậc đầu tiên và bậc cuối cùng của cầu thang để biết đã tới đâu.
  • Dán miếng nỉ, nút cao su hoặc băng gân nổi lên móc treo đồ thoát hiểm, để tay sờ là phân biệt được với móc treo khăn.
  • Buộc một sợi dây vải ngắn ở chỗ tay vịn cầu thang bắt đầu, để người đi xuống biết chỗ nắm.
  • Với người già mắt kém, dùng đèn ngủ cảm ứng ánh sáng nhỏ ở chân tường dọc lối đi, vừa đỡ ngã khi đi vệ sinh ban đêm vừa làm mốc khi cần thoát.

Băng dạ quang cần được chiếu sáng ban ngày hoặc bởi đèn phòng mới phát sáng ban đêm, và độ sáng giảm dần theo năm. Lúc kiểm đồ, tắt đèn nhìn thử xem còn thấy không. Không dán băng che mất ổ khoá, tay nắm hay nút bấm.

Dọn đường từ giường ra cửa

Đường ra phải trống trước khi bàn tới đồ thoát hiểm. Đi một vòng quanh nhà vào buổi tối và nhìn sàn: dây sạc điện thoại vắt ngang lối đi, quạt cây đặt giữa phòng, đồ chơi của trẻ, ghế đẩu, chậu cây, giỏ đồ giặt, xe đạp tập. Những thứ đó ban ngày vô hại, ban đêm thành bẫy. Không cần dọn trống cả nhà, chỉ cần một dải đi lại rộng chừng một người, từ mép giường tới cửa phòng, từ cửa phòng tới cầu thang.

Ở nhà ống, tầng trệt hay chất xe máy, hàng hoá, thùng các-tông, và đây thường là chỗ cuối cùng trên đường ra. Lối từ chân cầu thang tới cửa chính phải trống, cửa chính mở được từ bên trong mà không cần tìm chìa. Nếu cửa có khoá cần chìa, treo chìa ngay cạnh cửa, ở độ cao người lớn với tới, ngoài tầm tay người bên ngoài thò vào.

Ở căn hộ chung cư, lối ra là hành lang chung; hành lang không phải chỗ để giày dép, xe đẩy, tủ đồ. Nếu thấy hàng xóm chất đồ chắn lối, nói chuyện nhẹ nhàng hoặc góp ý với ban quản lý, vì lối đó cũng là lối của nhà mình. Cửa ngăn cháy ở đầu cầu thang phải luôn đóng và không bị chèn mở bằng ghế hay chặn cửa.

Tự kiểm bằng cách nhắm mắt

Bài kiểm đơn giản nhất và đáng tin nhất là làm thử. Không leo trèo, không ra khỏi nhà, an toàn cho mọi người:

  1. Mỗi người nằm trên giường của mình, tắt hết đèn, người lớn đứng ở hành lang.
  2. Người lớn hô bắt đầu và đếm giây.
  3. Từng người ngồi dậy, với đèn, xỏ dép, lấy còi, đi tới cửa phòng, chạm vào mặt nạ trên móc.
  4. Ai lúng túng ở đâu thì dừng lại, bật đèn, xem lý do: đồ đặt sai chỗ, vướng gì dưới chân, móc quá cao.
  5. Sửa ngay chỗ đó, rồi làm lại một lần nữa.
  6. Cuối buổi, mỗi người tự đi từ cửa phòng tới đầu cầu thang trong bóng tối, tay men tường, có người lớn đi cạnh.

Đừng biến bài tập thành cuộc đua; trẻ nhỏ và người già cần được đi chậm. Mục tiêu là tìm ra chỗ vướng, không phải lập kỷ lục. Làm lại bài kiểm này mỗi khi đổi chỗ giường, chuyển phòng cho con, hay có người mới về ở cùng; một thay đổi nhỏ trong phòng cũng đủ làm lệch thói quen tay chân đã tập.

Những chỗ hay sai khi sắp đồ

Nhiều nhà đã mua đủ đồ thoát hiểm nhưng vẫn sắp theo kiểu ban ngày. Những lỗi hay gặp nhất:

  • Gom hết đồ thoát hiểm vào một thùng ở phòng khách cho gọn. Lúc cháy ban đêm, mọi người đang ở phòng ngủ, cách thùng cả một tầng nhà.
  • Đặt đồ theo chỗ trống chứ không theo đường ra: mặt nạ treo ở góc phòng vì chỗ đó còn trống tường.
  • Mỗi phòng một kiểu, người ngủ phòng khác hay khách không đoán được.
  • Dán băng dạ quang xong không bao giờ tắt đèn nhìn lại, băng đã mờ hoặc bị đồ che.
  • Dọn lối đi một lần rồi thôi; một tháng sau, dây sạc, giỏ đồ, xe đạp đã quay về chỗ cũ.
  • Chỉ người sắp đặt biết đồ ở đâu, những người khác chưa từng được chỉ.

Phần lớn các lỗi trên không do thiếu đồ mà do thiếu một buổi đi xem cùng nhau. Nửa giờ cả nhà đi một vòng, ai cũng tự tay chạm vào từng món, đáng giá hơn mua thêm bất cứ thiết bị nào.

Một ví dụ ở căn hộ

Ví dụ giả định: chị Lan ở một căn hộ tầng bốn tại TP Hồ Chí Minh, hai phòng ngủ, sống cùng mẹ và con trai mười tuổi. Lần tập đầu tiên, mẹ chị loay hoay gần một phút ở cửa phòng vì chiếc mặt nạ treo chung móc với ba cái túi xách. Con trai vấp dây sạc máy tính bảng vắt ngang lối. Chị Lan thì không tìm thấy chìa khoá cửa chính, vì chiều hôm đó để trong túi quần.

Sau buổi đó, chị gắn riêng một móc cho mặt nạ, dán nút cao su lên móc, treo chìa cửa chính ở móc cạnh cửa và quy ước về nhà là treo chìa vào đó. Dây sạc được chuyển sang ổ cắm sau bàn học. Chị dán băng dạ quang lên tay nắm hai cửa phòng và cửa chính. Lần tập thứ hai, cả nhà ra tới cửa căn hộ nhanh hơn hẳn và không ai vấp.

Từ cửa căn hộ, lối thoát là cầu thang thoát hiểm của toà nhà, cả nhà đã cùng đi bộ xuống một lần vào ban ngày để biết đường. Nếu hành lang đầy khói, kế hoạch của nhà chị là ở lại căn hộ, đóng cửa, chặn khe và gọi 114.

Câu hỏi thường gặp

Băng dạ quang có sáng suốt đêm không?

Băng dạ quang sáng nhờ hấp thụ ánh sáng trước đó và mờ dần theo thời gian trong đêm. Nó vẫn đủ làm điểm mốc nhỏ, nhưng không thay được đèn. Kiểm bằng cách tắt đèn nhìn thử định kỳ.

Có cần dán băng dạ quang khắp nhà không?

Không cần. Chỉ dán ở vài điểm quyết định: tay nắm cửa phòng ngủ, cửa chính, cửa ban công, bậc đầu và bậc cuối cầu thang. Dán quá nhiều thì các điểm sáng lẫn vào nhau, mất tác dụng chỉ đường.

Nhà có khách ở lại qua đêm thì nên làm gì?

Chỉ cho khách chỗ đèn, chỗ cửa ra, cầu thang thoát hiểm trước khi đi ngủ. Nếu mọi phòng đặt đồ cùng một kiểu, khách cũng dễ đoán. Một tấm ảnh chụp các chỗ đặt đồ gửi cho khách cũng giúp ích.

Tập nhắm mắt đi trong nhà có nguy hiểm không?

Nếu đi chậm, có người lớn đi kèm, không leo trèo và đã dọn lối đi thì đó là bài tập an toàn. Không tập trên cầu thang dốc với trẻ nhỏ hay người già mà không có người đỡ bên cạnh.

Dọn lối đi xong bao lâu thì phải dọn lại?

Lối đi trong nhà thay đổi liên tục theo thói quen sinh hoạt. Nhìn lại mỗi khi sắp xếp đồ đạc, mua đồ mới, có người mới tới ở, và trong mỗi lần cả nhà ôn lại kế hoạch thoát hiểm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138