ThangDay.comThang Dây
Nhà trọ, nhà cho thuê, homestay

Homestay có gác xép, phòng áp mái: đường ra thứ hai cho khách ngủ trên gác

Gác xép, phòng áp mái là chỗ khách homestay thích nhất nhưng xa lối ra nhất. Chủ nhà kiểm thang gác, cửa mái, báo khói và cách khách thoát khi cầu thang bị chặn.

Cozy attic bedroom of a Vietnamese wooden homestay with a steep wooden ladder stair and a small roof window, empty bed, camera from the stair top, soft morning light

Phòng gác xép và phòng áp mái trong homestay cần ba thứ: một đường xuống chính không bị chắn và có tay vịn, một đường ra thứ hai (cửa ra sân thượng, ban công hoặc cửa mái mở được từ trong), và báo khói ngay trong phòng để khách ngủ trên cao biết sớm. Nếu không có đường ra thứ hai, chủ nhà nên cân nhắc không cho khách ngủ ở đó, hoặc nhờ thợ cải tạo trước khi nhận khách.

Phòng trên gác thường là phòng được chụp ảnh đẹp nhất, nhưng cũng là chỗ khói dồn tới đầu tiên và xa lối ra nhất. Khi có cháy, khách vẫn xuống theo cầu thang nếu còn đi được và gọi 114; thang dây hay thiết bị hạ không phải lời giải cho phòng áp mái, nhất là với khách lạ chưa từng dùng. Bài này nói những gì chủ homestay nhìn, sửa và dặn khách.

Vì sao phòng trên gác là chỗ khó nhất trong nhà

Khói nóng bốc lên và tụ lại ở phần cao nhất của căn nhà. Trong homestay cải tạo từ nhà ở, phần cao nhất chính là gác xép, tầng áp mái, phòng dưới mái tôn hoặc mái ngói. Khói từ tầng dưới đi lên theo lòng cầu thang hở, thứ phổ biến trong nhà gỗ và nhà có thông tầng, và tới phòng gác nhanh hơn tới các phòng ở tầng giữa.

Đường xuống từ gác thường là thang gỗ dốc, hẹp, có khi là thang leo không tay vịn. Ban ngày khách thấy nó đáng yêu; ban đêm, mắt nhắm mắt mở, hoặc có khói, nó là đoạn khó đi nhất. Trần thấp, đứng thẳng không được, ngủ dậy dễ va đầu, càng làm chậm.

Khách ngủ trên gác thường là nhóm bạn trẻ hoặc trẻ con trong gia đình, vì người lớn tuổi ngại leo. Đó lại là những người ngủ say nhất. Gộp tất cả lại, phòng gác cần được nghĩ kỹ hơn mọi phòng khác.

Soát phòng gác và phòng áp mái

Chủ nhà tự đi một vòng, tốt nhất vào buổi tối, đèn tắt bớt, như khách sẽ đi:

Điểm cần nhìnỔn khiCần sửa khi
Thang lên gácCó tay vịn chắc, bậc không trơn, đủ sángThang leo không tay vịn, bậc gỗ trơn, không có đèn
Lối từ chân thang gác ra cầu thang chínhNgắn, thẳng, trốngPhải đi vòng qua phòng khác, có rèm, vách tạm chắn
Đường ra thứ haiCửa ra sân thượng, ban công hay cửa mái mở được từ trong, ra chỗ đứng an toànKhông có, hoặc cửa mái đóng đinh, cửa ban công khoá ổ
Báo khóiCó đầu báo độc lập trong phòng gác, nghe rõ khi ngủChỉ có ở tầng dưới hoặc không có
Vật liệu quanh gácÍt vải treo, đèn dây gọn, xa ổ cắmRèm voan, mành tre, đèn dây quấn quanh khung gỗ
Đèn trong phòngĐèn pin hoặc đèn sạc ở đầu giườngKhách phải dò tìm công tắc ở chân thang

Nếu dòng "đường ra thứ hai" ở cột "Cần sửa", mọi điểm khác đều phụ. Đó là thứ quyết định phòng có nên nhận khách ngủ hay không.

Đường ra thứ hai: các cách hay gặp và giới hạn

Cửa ra sân thượng hoặc mái bằng. Tốt nhất khi gác nằm ngang sân thượng: một cửa có then cài trong, mở ra chỗ đứng bằng phẳng, có lan can, xa lòng cầu thang. Khách đứng ở đó ra hiệu và chờ cứu.

Ban công nhỏ. Một ban công có lan can chắc ngoài phòng gác cho khách chỗ thở và chỗ được nhìn thấy. Ban công không phải chỗ để trèo xuống; đó là chỗ chờ.

Cửa sổ mái. Chỉ có ích khi đủ rộng cho người chui qua, mở được từ trong không cần dụng cụ, và phía ngoài có chỗ đứng hoặc sát mái bằng. Cửa sổ mái nhỏ, cao, chỉ để lấy sáng thì không tính là đường ra.

Thang dây. Với phòng áp mái, thang dây thường không phải lựa chọn hợp: độ cao lớn, mái dốc, khách lạ chưa từng dùng, trời tối. Chỉ cân nhắc khi gác ở độ cao thấp, có cửa sổ hợp, phía dưới trống, điểm neo do thợ lắp và đúng hướng dẫn của nhà sản xuất; ngay cả khi đó, nó vẫn là phương án cuối.

Mở thêm lối khi cải tạo. Làm cửa ra sân thượng, mở cửa sổ mái, làm ban công là việc đụng tới kết cấu mái và tường; nhờ thợ và người có chuyên môn xem trước, không tự cắt.

Ví dụ: homestay phố cổ của chị Mai ở Đà Nẵng

Chị Mai có một homestay trong khu phố cổ Hội An, nay thuộc TP Đà Nẵng, nhà hai tầng kiểu nhà ống cũ, mái ngói, phía trên tầng hai có gác gỗ chị cải tạo thành phòng ngủ cho nhóm bốn người. Thang lên gác là thang gỗ dốc, có một bên tay vịn. Gác có một cửa sổ nhỏ hướng ra mái ngói nhà bên.

Khi soát, chị nhận ra phòng gác không có đường ra thứ hai: cửa sổ quá nhỏ, mở ra mái ngói dốc, không có chỗ đứng. Chị cân nhắc hai hướng: nhờ thợ mở một cửa ra phần sân phơi mái bằng phía sau, hoặc thôi cho khách ngủ trên gác, dùng làm góc đọc sách ban ngày. Thợ xem và nói phần sân phơi đủ chắc, có thể làm cửa và lan can. Chị chọn làm, trong lúc chờ thì ngừng nhận khách cho phòng gác.

Sau khi xong, chị thêm tay vịn bên còn lại của thang, lắp báo khói trong phòng gác, đặt đèn sạc ở đầu giường, gỡ bớt rèm voan quanh khung gỗ và vẽ tấm hướng dẫn hai mũi tên. Ảnh phòng trên trang đặt phòng vẫn đẹp, chỉ bớt vài dải vải.

Điều chị thấy đáng nhất là cuộc trò chuyện với khách lúc nhận phòng thay đổi: trước đây chị chỉ khoe gác, giờ chị dẫn khách lên, mở cửa ra sân phơi, nói hai câu về hai đường ra. Khách thường gật gù và có người còn hỏi thêm về báo khói, chuyện trước đây không ai nhắc tới.

Dặn khách ngủ trên gác

Phần nói với khách phòng gác nên kỹ hơn phòng khác một chút, vẫn gọn:

  • Chỉ tận nơi đường xuống chính và cửa ra thứ hai, cho khách tự mở then cửa một lần.
  • Chỉ đèn ở đầu giường, dặn bật đèn trước khi xuống thang ban đêm.
  • Nói về báo khói trong phòng: nếu kêu, xuống ngay nếu cầu thang còn đi được; nếu khói đã đầy dưới chân thang, ra cửa thứ hai, đóng cửa phòng sau lưng, gọi 114.
  • Nhắc không hút thuốc, không đốt nến, không cắm thêm ổ điện trên gác.
  • Với trẻ em ngủ trên gác: cha mẹ biết đường lên đón con và đường ra thứ hai.
  • Nhắc rằng ban công hay sân thượng là chỗ chờ, không phải chỗ trèo xuống.

Câu chốt cho khách: "Trên gác có hai đường ra, đây và đây; kêu là xuống, không xuống được thì ra kia và gọi." Ngắn, nhớ được, đúng thứ tự ưu tiên.

Khi nào nên thôi cho khách ngủ trên gác

Có những phòng gác đẹp nhưng không thể làm cho đủ an toàn với chi phí hợp lý: gác nằm dưới mái ngói dốc, không có sân phơi hay mái bằng nào sát bên, thang lên là thang leo đứng, nhà bên sát vách. Trong trường hợp đó, đổi công năng là quyết định đúng: dùng gác làm chỗ ngồi đọc sách, góc chụp ảnh, phòng chứa đồ sạch, chỉ dùng ban ngày khi khách tỉnh táo và cầu thang rõ ràng.

Quyết định này mất doanh thu một phòng, nhưng tránh được việc đặt những vị khách ngủ say nhất vào chỗ ít đường ra nhất. Nhiều chủ homestay giữ được nét đẹp của gác bằng cách cho khách lên ngắm, uống trà ban ngày, còn chỗ ngủ chuyển xuống tầng dưới.

Nếu chọn cải tạo, làm trọn trước khi nhận khách lại: cửa ra thứ hai, tay vịn, báo khói, điện đi đúng cách. Làm dở dang rồi nhận khách "tạm" là để khách ngủ trong đúng tình trạng cũ, chỉ khác là chủ nhà đã biết rõ rủi ro.

Những chỗ chủ homestay hay làm sai với phòng gác

Trang trí bằng vải và đèn dây. Rèm voan, mành, đèn dây quấn quanh khung gỗ làm phòng gác đẹp trong ảnh, nhưng là vật bắt lửa ngay chỗ khó thoát nhất. Giữ ít, xa nguồn nhiệt, và dùng đèn có nguồn an toàn do thợ điện lắp.

Ổ cắm nối dài từ tầng dưới lên. Gác cải tạo thường không có ổ điện riêng, chủ nhà kéo dây nối dài lên để khách sạc điện thoại. Nhờ thợ đi đường điện đúng cách thay vì để dây chạy dọc thang gỗ.

Nhận nhóm đông hơn sức chứa của lối ra. Gác rộng đủ kê sáu nệm nhưng thang chỉ một người xuống một lúc. Nhóm càng đông, thời gian xuống hết càng lâu.

Coi cửa sổ lấy sáng là lối thoát. Cửa sổ nhỏ, cao, mở ra mái dốc không phải đường ra. Ghi vào tấm hướng dẫn một đường ra không dùng được là đưa khách vào thế khó.

Tự kết luận phòng gác đủ điều kiện. Quy định với phòng ngủ ở gác, tầng áp mái của cơ sở lưu trú, nếu có, nên hỏi cảnh sát PCCC địa phương trước khi nhận khách.

Tự kiểm sau mỗi lượt khách

Phòng gác cần được nhìn lại sau mỗi lượt khách nhiều hơn phòng thường, vì khách hay xê dịch đồ để có chỗ ngồi, chỗ chụp ảnh:

  • Thang lên gác không có giày dép, ba lô, khăn để trên bậc.
  • Cửa ra thứ hai mở được nhẹ, không bị kê nệm, vali chắn trước.
  • Đèn ở đầu giường còn, còn sáng.
  • Báo khói không bị che bằng khăn, không bị tháo pin vì khách khó chịu tiếng bíp.
  • Không có ổ cắm nối dài, bếp điện mini, nến thơm khách mang theo để lại.
  • Đèn dây trang trí còn gọn, không bị kéo sát nệm hay rèm.

Người dọn phòng nên có danh sách này và được dặn báo ngay khi thấy báo khói bị tháo hay cửa thứ hai bị chắn. Lượt khách tiếp theo có thể tới trong vài giờ; sửa ngay lúc dọn là lúc rẻ nhất.

Câu hỏi thường gặp

Phòng gác xép không có cửa sổ có nên cho khách ngủ không?

Không nên khi phòng không có đường ra thứ hai. Có thể dùng làm chỗ ngồi chơi ban ngày, hoặc nhờ thợ mở thêm cửa ra sân thượng, ban công trước khi nhận khách ngủ. Quy định cụ thể với cơ sở lưu trú nên hỏi cảnh sát PCCC địa phương.

Có nên đặt thang dây ở phòng áp mái cho khách không?

Thường là không. Phòng áp mái thường cao, mái dốc, khách lạ chưa từng dùng thang dây, trời tối, rất khó dùng an toàn. Ưu tiên cửa ra sân thượng hoặc ban công làm chỗ chờ cứu. Thang dây chỉ là phương án cuối ở chỗ thấp và hợp.

Báo khói trên gác nên đặt ở đâu?

Trên trần phòng gác, chỗ cao nhất, xa quạt và cửa sổ mở thường xuyên, đặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nên thêm một đầu báo ở lòng cầu thang dẫn lên gác. Nhờ thợ lắp nếu phải khoan trần gỗ.

Khách ngủ trên gác nghe báo khói thì làm gì?

Bật đèn, nhìn xuống chân thang. Nếu cầu thang còn đi được thì xuống ngay và ra ngoài. Nếu khói đã dày dưới chân thang thì ra cửa thứ hai, đóng cửa phòng sau lưng, gọi 114 báo vị trí và chờ cứu ở ban công hoặc sân thượng.

Thang gỗ dốc lên gác cần sửa gì cho an toàn?

Tay vịn chắc ở ít nhất một bên, tốt hơn là cả hai; bậc không trơn; có đèn chiếu sáng thang dùng được cả khi mất điện. Không để đồ trên bậc. Nếu thang leo quá dốc, nhờ thợ xem có làm lại được không.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138