ThangDay.comThang Dây
Thang dây thoát hiểm: hiểu cho đúng

Hiểu lầm về thang dây thoát hiểm: 7 điều nhiều nhà tin sai và cách nghĩ lại

Có thang là yên tâm, móc đâu cũng được, trẻ trèo như người lớn: bảy hiểu lầm phổ biến về thang dây thoát hiểm và cách nghĩ lại cho đúng, cho an toàn.

Vietnamese grandmother and grandson sitting at a kitchen table in a Quang Ninh house, a closed safety ladder bag between them, seen from the side, faces turned away, warm evening light

Hiểu lầm lớn nhất về thang dây thoát hiểm là coi việc có thang là đã yên tâm; thực ra thang chỉ là lối dự phòng cuối cùng, chỉ có ích khi treo vào chỗ chắc, người dùng đủ sức trèo và cả nhà đã tập mở nó. Cầu thang bộ thông thoáng, cuộc gọi 114 sớm và việc biết lúc nào nên ở lại chờ cứu luôn quan trọng hơn chiếc hộp đặt cạnh cửa sổ.

Dưới đây là bảy điều nhiều gia đình tin, nghe rất có lý nhưng có thể dẫn tới quyết định sai lúc nguy cấp. Mỗi điều đi kèm cách nghĩ lại và một việc cụ thể bạn làm được ngay trong tuần này.

Hiểu lầm 1: Có thang dây trong nhà là yên tâm

Đây là cảm giác rất tự nhiên: mua về một thiết bị, đặt vào góc phòng, thấy nhà mình đã được bảo vệ. Nhưng thang dây giải quyết đúng một tình huống hẹp, khi người ở tầng trên bị chặn đường xuống và còn đủ sức, đủ điều kiện để trèo. Nó không làm gì với nguyên nhân cháy, không báo cháy sớm, không chặn khói, không giữ cầu thang thông thoáng.

Cách nghĩ lại: thang dây là tầng cuối của nhiều lớp chuẩn bị. Lớp đầu là giảm nguy cơ cháy, như ổ điện không quá tải, xe không sạc qua đêm ở lối đi. Lớp hai là phát hiện sớm bằng thiết bị báo khói, báo cháy. Lớp ba là lối thoát chính không bị chắn. Lớp bốn mới là lối phụ và thiết bị như thang dây. Khi lớp đầu còn hở, mua thang dây không bù được.

Việc làm ngay: đi một vòng cầu thang trong nhà vào buổi tối, tắt đèn, xem có vướng gì không, có đồ chất ở bậc thang không, tầng trệt có xe chắn cửa không. Mười phút đi bộ đó đáng giá hơn việc mua thêm một chiếc thang.

Hiểu lầm 2: Móc vào đâu cũng được, miễn là thang tốt

Nhiều người chỉ hỏi thang chịu được bao nhiêu mà không hỏi chỗ móc chịu được bao nhiêu. Thang treo vào một chỗ yếu thì độ chắc của thang không còn ý nghĩa. Bậu cửa sổ nứt chân, lan can sắt đã gỉ ở chỗ hàn, khung cửa nhôm mỏng, tay vịn trang trí, chân giường, tay nắm cửa đều không phải điểm treo.

Cách nghĩ lại: hãy coi chỗ treo là một nửa của chiếc thang. Trước khi mua, đứng ở cửa sổ hoặc ban công định dùng và tự hỏi chỗ này có chịu được một người lớn giật mạnh không. Nếu không chắc, mời thợ xây hoặc thợ cơ khí có kinh nghiệm xem giúp; việc khoan neo, gia cố lan can là việc của thợ, không tự làm.

Việc làm ngay: đặt tay đẩy mạnh vào lan can ban công định dùng, nhìn chân lan can có lắc, có vết gỉ, vết nứt không; nhìn bậu cửa sổ có vết nứt chạy dọc không. Ghi lại những gì thấy để hỏi thợ. Nếu là nhà thuê, chụp lại và gửi chủ nhà, vì gia cố lan can hay bậu cửa là việc chủ nhà cần biết và quyết định cùng bạn.

Hiểu lầm 3: Trẻ con nhanh nhẹn nên trèo thang dây được như người lớn

Trẻ trèo khung leo ở sân chơi rất giỏi, nên người lớn dễ nghĩ trẻ sẽ trèo thang dây được. Nhưng khung leo đứng yên, thấp, có đệm bên dưới, còn thang dây đung đưa, cao, trong lúc có thể tối và ồn. Khoảng cách giữa các bậc được thiết kế cho người lớn, tay trẻ nhỏ không nắm hết bậc, và trẻ rất dễ hoảng khi nhìn xuống.

Cách nghĩ lại: trẻ nhỏ không nên được trông đợi tự xuống thang dây. Kế hoạch cho phòng có trẻ phải nói rõ người lớn nào đi cùng, và nếu không thể đưa trẻ xuống an toàn thì phương án là ở lại phòng, đóng cửa, chặn khe, báo vị trí và chờ cứu. Trẻ lớn hơn có thể được dạy biết hộp thang ở đâu và để người lớn mở, nhưng không phải là người tự quyết định trèo.

Việc làm ngay: nói với con bằng câu ngắn, dễ nhớ, rằng khi có cháy thì tìm bố mẹ, không trốn vào tủ hay gầm giường, và nghe theo người lớn. Đó là bài học quan trọng hơn việc tập trèo.

Hiểu lầm 4: Ở chung cư cao tầng cũng nên sắm một chiếc thang dây

Sau những tin về cháy chung cư, nhiều cư dân tìm mua thang dây cho căn hộ tầng cao. Đây là hiểu lầm nguy hiểm. Trèo xuống nhiều tầng trên thang mềm đòi sức bền, sự bình tĩnh và một chiếc thang đủ dài, điều mà hầu hết mọi người không có. Gió ở tầng cao làm thang đung đưa mạnh, và bên dưới có thể là ban công, mái che của tầng khác.

Cách nghĩ lại: ở chung cư cao tầng, lối chính là cầu thang thoát hiểm với cửa ngăn cháy luôn đóng. Không dùng thang máy khi có cháy. Nếu hành lang đã đầy khói, thường phương án là ở lại căn hộ, đóng cửa, chặn khe cửa bằng khăn ướt, ra ban công hoặc cửa sổ báo vị trí và gọi 114 nói rõ tầng, số căn hộ. Thiết bị thoát hiểm cá nhân nào gắn ra ngoài căn hộ cũng phải hỏi ban quản lý và cảnh sát PCCC địa phương.

Việc làm ngay: tìm cầu thang thoát hiểm gần căn hộ nhất, đi thử một lần từ cửa nhà mình tới đó và đếm số bước, xem cửa ngăn cháy có bị chèn mở không.

Hiểu lầm 5: Mua về để đó, lúc cần tự khắc biết dùng

Ai cũng tin mình sẽ bình tĩnh khi có chuyện. Thực tế lúc nguy cấp tay run, đầu óc chỉ làm được những gì đã quen. Một chiếc thang chưa từng được mở hộp có thể mất vài phút để gỡ đai, tìm móc, hiểu móc vào đâu, trong khi vài phút đó khói đã lan.

Cách nghĩ lại: thiết bị thoát hiểm chỉ có giá trị khi người dùng đã tập với nó. Tập ở đây là tập mở hộp, nhấc móc, đặt móc lên bậu cửa hoặc lan can, kiểm tra móc đã ôm chắc, rồi xếp thang lại đúng như cũ theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Tất cả làm ở trong phòng, không cần thả thang ra ngoài, không cần trèo.

Việc làm ngay: tối nay mở hộp thang cùng cả nhà, mỗi người tự tay đặt móc một lần, đo xem mất bao lâu. Lần thứ hai thử với đèn mờ. Sự khác biệt giữa lần đầu và lần thứ ba thường rất rõ. Sau đó xếp thang lại đúng như lúc mới mua, đặt hộp vào chỗ cũ, không để đồ gì chồng lên.

Hiểu lầm 6: Muốn quen thì phải trèo thật từ cửa sổ tầng trên

Có người nghĩ tập là phải làm giống thật, nên rủ nhau trèo từ tầng hai, tầng ba xuống. Đây chính là cách gây tai nạn trong lúc không hề có cháy. Một lần trượt chân khi tập có thể để lại chấn thương nặng, và không có lý do nào để đánh đổi như vậy.

Cách nghĩ lại: phần lớn kỹ năng cần thiết tập được ở dưới đất. Mở hộp, móc thang, kiểm tra móc là tập trong phòng. Cảm giác đặt chân lên bậc thang mềm có thể làm quen ở độ cao rất thấp, ví dụ móc thang vào một điểm chắc ngay sát mặt đất, chỉ bước lên một hai bậc, có người lớn giữ thang, và theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Không ai cần trèo cao để học.

Việc làm ngay: đọc kỹ phần hướng dẫn tập trong tài liệu kèm thang. Nếu tài liệu không nói gì về cách tập, hãy chỉ tập phần mở và móc trong phòng, không tự nghĩ ra cách tập trèo.

Hiểu lầm 7: Có thang rồi thì cứ xuống bằng thang là nhanh nhất

Khi biết nhà có thang dây, một số người coi đó là lối ra mặc định. Nhưng có nhiều tình huống mà xuống bằng thang lại nguy hiểm hơn ở lại. Cách nghĩ lại là xem thang như một lựa chọn cần cân nhắc, không phải phản xạ. Những lúc nên dừng lại thay vì trèo:

  • Khói hoặc lửa đang bốc ra từ cửa sổ tầng dưới, ngay trên đường thả thang.
  • Phía dưới là mái tôn, mái kính, dây điện, hoặc không nhìn thấy mặt đất.
  • Người trong phòng đang choáng vì khói, bị bỏng, hoặc không đủ sức bám tay.
  • Phải mang theo trẻ nhỏ mà không có người lớn thứ hai hỗ trợ.
  • Móc không ôm chắc vào bậu hoặc lan can, thang lệch hẳn về một bên.
  • Lực lượng cứu nạn đã tới và đang hướng dẫn người trong nhà chờ.

Trong những lúc như vậy, đóng cửa phòng, chặn khe cửa, ra cửa sổ hoặc ban công báo vị trí và làm theo hướng dẫn của lực lượng cứu nạn. Người bị ngạt khói hay bỏng cần được cấp cứu, không tự chữa. Và khi đã ra được bên ngoài, tuyệt đối không quay lại nhà đang cháy để lấy đồ.

Tự kiểm nhà mình còn vướng hiểu lầm nào

Bảng dưới gom bảy hiểu lầm thành bảy câu hỏi ngắn. Đọc to lên trong bữa cơm tối, mỗi người trả lời có hoặc không. Câu nào trả lời không chắc thì đó là việc của nhà mình trong tuần tới.

Hiểu lầmCâu hỏi tự kiểmNếu chưa ổn thì làm gì
Có thang là yên tâmCầu thang trong nhà có thông thoáng, có báo khói chưa?Dọn lối đi, lắp thiết bị báo khói trước
Móc đâu cũng đượcChỗ định móc đã được thợ xem chưa?Mời thợ xem bậu cửa, lan can
Trẻ trèo được như người lớnPhòng có trẻ đã có người lớn được phân công chưa?Phân công rõ, dạy trẻ tìm bố mẹ
Chung cư cao tầng cũng cần thangĐã đi thử tới cầu thang thoát hiểm chưa?Đi thử, xem cửa ngăn cháy
Mua về để đóMỗi người đã tự tay đặt móc một lần chưa?Tập mở hộp trong phòng tối nay
Phải trèo cao mới quenCó ai định tập trèo từ tầng trên không?Dừng lại, chỉ tập sát mặt đất có người giữ
Có thang thì cứ xuốngCả nhà có biết lúc nào nên ở lại chờ cứu không?Nói rõ các tình huống nên dừng lại

Không cần làm hết trong một ngày. Chỉ cần mỗi tuần xử lý một dòng, sau hai tháng nhà bạn đã khác hẳn so với lúc chỉ có một chiếc hộp đặt cạnh cửa sổ.

Câu hỏi thường gặp

Mua thang dây rồi có cần thêm thiết bị báo cháy không?

Có. Thang dây chỉ giúp thoát ra khi đã biết có cháy. Thiết bị báo khói, báo cháy giúp cả nhà biết sớm, nhất là ban đêm, để còn kịp đi bằng cầu thang. Phát hiện sớm thường quyết định nhiều hơn việc có thang dây hay không.

Trẻ mấy tuổi thì tự trèo thang dây được?

Không có độ tuổi cố định, và không nên trông đợi trẻ tự trèo thang dây khi có cháy. Kế hoạch cho phòng có trẻ nên nói rõ người lớn nào đi cùng trẻ; nếu không đưa trẻ xuống an toàn được thì ở lại phòng chặn khói và chờ cứu.

Tập dùng thang dây thế nào cho an toàn?

Tập mở hộp, móc thang và kiểm tra móc ở trong phòng, không thả ra ngoài. Làm quen cảm giác đặt chân chỉ ở độ cao rất thấp, sát mặt đất, có người giữ và theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không tập trèo từ cửa sổ tầng trên.

Chung cư cao tầng nên chuẩn bị gì thay cho thang dây?

Biết đường tới cầu thang thoát hiểm gần nhất, giữ cửa ngăn cháy đóng, không dùng thang máy khi cháy. Chuẩn bị khăn để chặn khe cửa, đèn pin cạnh giường và biết cách báo vị trí khi gọi 114 nếu phải ở lại căn hộ chờ cứu.

Thang dây treo vào tay nắm cửa có được không?

Không. Tay nắm cửa, chân giường, khung cửa nhôm mỏng không được làm để chịu lực một người lớn treo và giật. Thang chỉ nên móc vào bậu cửa, lan can chắc hoặc điểm neo do thợ lắp đúng vào kết cấu chịu lực, theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Đã thoát ra ngoài rồi mà còn người trong nhà thì làm gì?

Không quay lại nhà đang cháy. Gọi 114, báo ngay cho lực lượng cứu nạn biết còn ai, ở tầng nào, phòng nào. Họ có trang bị và kỹ năng để vào tìm người; người nhà quay lại thường chỉ khiến số người cần cứu tăng thêm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138