Khách thuê căn hộ ngắn ngày cần được chỉ tận nơi cầu thang thoát hiểm gần căn hộ nhất, biết không dùng thang máy khi có cháy, và biết rằng nếu hành lang đã đầy khói thì ở lại trong căn hộ, đóng cửa, chặn khe, gọi 114, báo số tầng và số căn để chờ cứu. Chủ căn hộ làm việc này lúc bàn giao chìa khoá, bằng cách dẫn khách đi bộ từ cửa căn hộ tới cửa cầu thang, mất khoảng hai phút.
Thang dây gần như không có chỗ trong chuyện này: ở tầng cao, thang dây thường không phù hợp, và khách lạ càng không nên thử. Lối đầu tiên luôn là cầu thang thoát hiểm; khi không đi được thì phương án là ở lại đúng cách, không phải trèo ra ngoài ban công. Phần dưới đi qua những gì nên chỉ, nên để sẵn và những gì không nên dặn.
Khách thuê vài đêm khác cư dân ở chỗ nào
Cư dân lâu năm đi qua cửa cầu thang thoát hiểm mỗi ngày, có người đã tham gia buổi diễn tập của ban quản lý. Khách thuê vài đêm thì chỉ biết thang máy và đường từ sảnh lên căn hộ. Nhiều toà nhà có hành lang dài hình chữ U hoặc chữ L, hai cầu thang ở hai đầu, và cửa cầu thang trông giống hệt cửa phòng kỹ thuật. Khách không phân biệt được.
Khách cũng không biết thói quen của toà nhà: chuông báo cháy thử định kỳ vào giờ nào, ban quản lý thông báo bằng loa hay tin nhắn, sơ đồ thoát nạn dán ở đâu. Khi chuông kêu lúc nửa đêm, cư dân biết đó là báo thật hay báo thử qua kinh nghiệm, còn khách thì hoặc hoảng loạn, hoặc nằm im vì nghĩ là chuyện không liên quan tới mình.
Phần việc của chủ căn hộ là lấp khoảng trống đó: cho khách một bản đồ trong đầu về hai lối ra gần nhất, và một quy tắc đơn giản khi có báo cháy. Khách ở càng ngắn, phần hướng dẫn càng phải gọn và cụ thể.
Hai phút lúc bàn giao chìa khoá
Gặp khách ở sảnh hoặc trước cửa căn hộ, trước khi vào nhà, đi cùng khách ra hành lang một lần:
- Từ cửa căn hộ, đi bộ cùng khách tới cửa cầu thang thoát hiểm gần nhất, đếm số bước hoặc số cửa căn hộ đi qua.
- Mở cửa cầu thang cho khách nhìn vào, nói rõ đây là đường xuống khi có cháy, xuống tới tầng trệt là ra ngoài.
- Chỉ hướng cầu thang thứ hai ở đầu kia hành lang, phòng khi cầu thang gần bị khói.
- Nói một câu dứt khoát: khi có cháy không đi thang máy.
- Vào căn hộ, chỉ chỗ đèn pin, khăn để chặn khe cửa, và tờ hướng dẫn có số căn hộ, số tầng, địa chỉ toà nhà.
- Nói cách liên lạc với chủ căn hộ và bảo vệ toà nhà ban đêm; nếu thấy cháy thì gọi 114 trước, gọi chủ nhà sau.
Đếm bước giúp khách tìm được cửa khi hành lang tối hoặc có khói làm mờ. "Ra khỏi cửa rẽ trái, qua bốn cửa căn hộ, cửa thứ năm bên phải" dễ nhớ hơn mọi tấm sơ đồ.
Hành lang thông thoáng hay đầy khói: khách làm gì
Quy tắc quan trọng nhất cần cho khách hiểu: ra hay ở lại tuỳ vào tình trạng hành lang, không tuỳ vào cảm giác sợ.
| Tình huống | Việc nên làm | Việc không làm |
|---|---|---|
| Nghe chuông báo cháy, hành lang không có khói | Mang chìa, đóng cửa căn hộ, đi cầu thang thoát hiểm xuống, ra ngoài toà nhà | Không đi thang máy, không dừng lại thu dọn hành lý |
| Mở cửa thấy hành lang có khói mỏng, cầu thang gần vẫn thông | Cúi thấp, đi sát tường tới cầu thang đã biết, đóng cửa cầu thang sau lưng | Không chạy ngược về phía có khói dày |
| Hành lang đầy khói, không nhìn thấy đường | Đóng cửa lại, ở trong căn hộ, chặn khe cửa bằng khăn ướt, gọi 114 báo tầng và số căn | Không cố băng qua khói, không trèo ra ngoài ban công |
| Khói lọt vào căn hộ | Ra ban công hoặc phòng có cửa sổ, đóng cửa phòng phía sau, ra hiệu bằng đèn hoặc vải sáng màu | Không nhảy, không đu xuống tầng dưới |
| Cửa căn hộ nóng khi sờ | Không mở cửa, ở lại, chặn khe, gọi 114 | Không mở thử để xem |
Ở lại chờ cứu không phải là bỏ cuộc. Trong nhiều toà nhà cao tầng, tường và cửa căn hộ có tác dụng ngăn khói một thời gian; người ở trong một căn hộ đóng kín, chặn khe cửa, báo đúng vị trí cho 114, thường an toàn hơn người cố băng qua hành lang đầy khói.
Để sẵn gì trong căn hộ
Khách không mang theo đồ thoát hiểm. Vài thứ nhỏ để sẵn ở chỗ dễ thấy giúp họ làm đúng những việc trong bảng trên:
- Đèn pin để trong ngăn kéo tủ đầu giường ở mọi phòng ngủ, cùng một vị trí.
- Hai chiếc khăn lớn để ngay cạnh cửa ra vào, dành riêng cho việc chặn khe cửa khi cần, không dùng làm khăn tắm.
- Tờ hướng dẫn một mặt giấy, dán ở mặt trong cửa ra vào: số tầng, số căn, địa chỉ toà nhà, sơ đồ hai cầu thang gần nhất vẽ bằng mũi tên, vài câu tiếng Anh ngắn.
- Báo khói độc lập ở trần phòng khách và phòng ngủ nếu căn hộ chưa có, nhờ thợ lắp.
- Không để thang dây hay dây hạ trong căn hộ tầng cao cho khách: đó không phải thiết bị dành cho người chưa từng tập, ở độ cao đó.
Thiếu tờ hướng dẫn có địa chỉ là thiếu sót hay gặp nhất. Khách nước ngoài gọi 114 qua người phiên dịch hoặc nhờ người bên cạnh, mà không đọc được địa chỉ thì lực lượng cứu hộ mất thời gian tìm đúng toà, đúng tầng.
Ví dụ: căn hộ tầng 18 của chị Hà ở Khánh Hoà
Chị Hà cho thuê ngắn ngày một căn hộ hai phòng ngủ ở tầng 18 một toà nhà ven biển Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà. Khách chủ yếu là gia đình và nhóm bạn đi chơi vài đêm, khá nhiều khách nước ngoài. Toà nhà có hai cầu thang thoát hiểm ở hai đầu hành lang và hai thang máy ở giữa.
Trước đây chị chỉ gửi mã cửa và hướng dẫn qua tin nhắn. Sau một lần chuông báo cháy thử của toà nhà làm một gia đình khách hoảng hốt bấm thang máy xuống sảnh, chị đổi cách làm: gặp khách ở hành lang, dẫn ra cửa cầu thang gần nhất, nói câu "không đi thang máy", dán tờ hướng dẫn có số tầng và địa chỉ, đặt khăn và đèn. Chị cũng hỏi ban quản lý lịch thử chuông để báo trước cho khách nếu rơi vào ngày họ ở.
Chị không mua thang dây. Ở tầng 18, thang dây không phải là phương án, và việc chị cần khách nhớ là hai thứ: cầu thang ở đâu, và khi hành lang đầy khói thì ở lại căn hộ, chặn khói, gọi 114.
Làm việc với ban quản lý toà nhà
Hỏi nội quy cho thuê ngắn ngày. Mỗi toà nhà có quy định riêng về khách lưu trú ngắn ngày và đăng ký khách; làm đúng trước, rồi mới tới phần thoát hiểm.
Hỏi lịch thử chuông và diễn tập. Biết trước để báo khách, tránh khách hoảng hoặc ngược lại coi thường chuông thật.
Nhìn cửa cầu thang thoát hiểm tầng mình. Cửa ngăn cháy phải đóng, không bị chèn bằng gạch hay dây buộc cho tiện đi lại, không bị khoá. Thấy bất thường thì báo ban quản lý.
Báo ban quản lý căn hộ đang cho thuê. Khi có sự cố, bảo vệ biết căn nào có khách lạ, có trẻ nhỏ, có người không nói tiếng Việt, sẽ ưu tiên gõ cửa căn đó.
Không tự quyết chuyện kỹ thuật chung. Đầu báo khói chung, hệ thống chữa cháy tự động, cửa ngăn cháy là việc của ban quản lý; chủ căn hộ góp ý, không tự tháo lắp.
Những điều không nên dặn khách
"Có gì thì ra ban công trèo xuống." Ở tầng cao, đây là lời dặn có thể gây hại. Ban công chỉ là chỗ để thở và ra hiệu khi khói đã vào căn hộ, không phải lối ra.
"Chuông kêu hoài, kệ nó." Dù toà nhà hay báo nhầm, khách không phân biệt được báo nhầm với báo thật. Dặn khách luôn kiểm tra hành lang và làm theo bảng hướng dẫn.
"Gọi cho chị trước rồi chị gọi cứu hộ." Khi thấy cháy, khách gọi 114 trước. Chủ nhà biết sau cũng không sao; chậm báo cứu hộ thì mất thời gian không lấy lại được.
"Lấy hết đồ rồi hẵng xuống." Hộ chiếu, điện thoại để sẵn một chỗ thì cầm theo được trong vài giây; còn vali, hành lý thì bỏ lại.
"Xuống sảnh rồi đi thang máy lên lại xem sao." Đã ra khỏi toà nhà thì ở ngoài, chờ ban quản lý hoặc lực lượng cứu hộ cho phép mới quay vào. Quay lại lấy đồ hay xem tình hình là đi ngược với dòng người đang thoát ra.
"Mở hết cửa sổ cho thoáng." Khi khói đã ở hành lang, mở toang cửa sổ và cửa căn hộ có thể tạo luồng gió kéo khói vào trong. Chỉ mở cửa sổ ở phòng mình đang trú, sau khi đã đóng cửa phòng và chặn khe.
Khách có trẻ nhỏ, người già, người không nói tiếng Việt
Hỏi ngay lúc đặt phòng. Một câu hỏi nhẹ trong tin nhắn xác nhận: đoàn có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hay người đi lại khó không. Biết trước thì chủ căn hộ chuẩn bị đúng, ví dụ dặn kỹ hơn về cầu thang gần nhất.
Người đi lại khó. Xuống nhiều tầng bằng cầu thang bộ là việc nặng với người già, người dùng nạng. Dặn gia đình: khi có báo cháy thì đưa người đó tới khu vực cầu thang, báo cho bảo vệ và 114 biết có người cần trợ giúp ở tầng nào; nếu hành lang đã có khói thì ở lại căn hộ, chặn khói, báo vị trí.
Trẻ nhỏ. Cha mẹ nên biết phòng con ngủ gần cửa ra hay xa, đèn pin để đâu. Một lần dẫn cả nhà ra cửa cầu thang lúc nhận phòng giúp trẻ lớn một chút cũng nhớ đường.
Khách nước ngoài. Tờ hướng dẫn có vài câu tiếng Anh ngắn và địa chỉ viết đầy đủ để đọc cho người khác gọi giúp. Chỉ tận nơi vẫn quan trọng hơn mọi câu chữ.
Câu hỏi thường gặp
Khách thuê căn hộ ngắn ngày có cần biết cầu thang thoát hiểm không?
Cần, và nên được chỉ tận nơi lúc nhận phòng. Khách thường chỉ biết thang máy, trong khi khi có cháy thang máy không được dùng. Dẫn khách đi bộ một lần từ cửa căn hộ tới cửa cầu thang gần nhất chỉ mất khoảng hai phút.
Khi nào khách nên ở lại căn hộ thay vì chạy ra ngoài?
Khi hành lang đã đầy khói không nhìn thấy đường, hoặc cửa căn hộ nóng khi sờ. Khi đó đóng cửa, chặn khe cửa bằng khăn ướt, gọi 114 báo số tầng và số căn, ra hiệu ở cửa sổ hoặc ban công nếu khói vào căn hộ.
Có nên để thang dây trong căn hộ cho thuê ở tầng cao không?
Không nên. Thang dây thường không phù hợp với tầng cao, và khách lạ chưa từng tập dùng thì càng nguy hiểm. Đầu tư vào việc chỉ đúng cầu thang, để sẵn đèn pin, khăn chặn khói và tờ hướng dẫn có địa chỉ hợp lý hơn.
Tờ hướng dẫn thoát hiểm cho khách nên ghi những gì?
Số tầng, số căn hộ, địa chỉ đầy đủ toà nhà, sơ đồ hai cầu thang gần nhất vẽ bằng mũi tên, câu không dùng thang máy khi cháy, và cách ở lại chờ cứu khi hành lang đầy khói. Nên có thêm vài dòng tiếng Anh ngắn cho khách nước ngoài.
Chủ căn hộ cho thuê có cần báo ban quản lý không?
Nên báo, vừa để làm đúng nội quy cho thuê ngắn ngày của toà nhà, vừa để bảo vệ biết căn nào có khách lạ khi có sự cố. Quy định cụ thể về cơ sở lưu trú nên hỏi ban quản lý và cảnh sát PCCC địa phương.
Khách nghe chuông báo cháy nhưng không thấy khói thì làm gì?
Vẫn rời căn hộ theo cầu thang thoát hiểm, mang chìa và điện thoại, đóng cửa căn hộ, không đi thang máy. Khách không có cách nào biết chắc đó là báo nhầm, nên cứ làm như báo thật cho tới khi bảo vệ toà nhà xác nhận.