ThangDay.comThang Dây
Cách dùng và tập dùng an toàn

Cách dùng thang dây thoát hiểm: các bước từ lúc mở hộp tới khi chạm đất

Trình tự dùng thang dây thoát hiểm khi lối chính bị chặn: kiểm trước khi mở, móc vào điểm treo, thả thang, ra khỏi cửa sổ, xuống từng bậc và rời chân thang.

Vietnamese man kneeling beside a bedroom window, opening a folded rope ladder box on the floor, seen from behind, soft morning daylight, medium wide shot

Dùng thang dây thoát hiểm gồm bảy bước nối nhau: xác nhận lối chính đã bị chặn và đã gọi 114, lấy thang ra khỏi hộp, móc vào điểm treo đã chuẩn bị sẵn, thả thang xuống hết chiều dài, kiểm móc lần cuối, ra khỏi cửa sổ bằng cách quay mặt vào tường, rồi xuống từng bậc tới khi chân chạm đất và rời khỏi chân thang ngay. Mỗi bước chỉ mất vài chục giây nếu cả nhà đã tập lắp trong nhà, và kéo dài rất lâu nếu đây là lần đầu tiên ai đó mở hộp.

Thang dây là phương án cuối. Lối đầu tiên luôn là cầu thang bộ hoặc cầu thang thoát hiểm; chỉ khi lối đó đầy khói hoặc có lửa thì mới nghĩ tới cửa sổ. Phần dưới đây đi qua từng bước theo đúng thứ tự, kèm chỗ hay sai và lý do. Chi tiết như kiểu móc, chiều dài, tải trọng thì làm theo nhãn và hướng dẫn của nhà sản xuất chiếc thang nhà bạn đang có.

Trước khi chạm vào thang: hai việc phải xong trước

Việc đầu tiên không nằm ở thang mà ở cửa phòng. Áp mu bàn tay lên cánh cửa và tay nắm: nếu nóng, đừng mở, vì phía sau có thể là lửa hoặc khói rất nóng. Nếu cửa nguội, mở hé và nhìn ra hành lang, cầu thang. Còn đi được qua cầu thang, dù có chút khói mỏng và có thể cúi thấp, thì đó vẫn là lối ra nhanh và chắc hơn thang dây.

Việc thứ hai là gọi 114, hoặc nhờ một người trong nhà gọi trong lúc người kia lo thang. Nói rõ địa chỉ, tầng đang mắc kẹt, cửa sổ nhìn ra phía nào, có bao nhiêu người. Cuộc gọi này không mất thời gian của bạn: lính cứu hoả tới sớm phút nào thì phương án ở lại chờ cứu hay xuống thang đều an toàn hơn phút đó.

Khi cả hai việc xong và cầu thang không dùng được, đóng cửa phòng lại, nhét khăn hoặc quần áo vào khe dưới cửa để chặn khói, rồi mới quay sang cửa sổ. Phòng kín cửa cho bạn thêm thời gian bình tĩnh làm các bước tiếp theo.

Bảy bước dùng thang dây, theo đúng thứ tự

Danh sách dưới đây là trình tự chung cho thang dây móc cửa sổ hoặc móc ban công. Thang của bạn có thể khác ở chi tiết móc, nên đọc lại tờ hướng dẫn đi kèm và đánh dấu chỗ khác.

  1. Mở cửa sổ hết cỡ, kéo rèm sang một bên hoặc giật xuống, dẹp đồ trên bậu cửa. Chỗ thả thang phải trống trước khi lấy thang ra.
  2. Lấy thang ra khỏi hộp, tìm đúng phần móc. Nhiều thang đóng gói sẵn để móc nằm trên cùng; nếu không, lần theo dây tới đầu có móc kim loại.
  3. Đặt móc lên bậu cửa hoặc lan can đúng như lúc tập, kéo hai bên móc sát vào mép trong tường cho tới khi nó ôm chặt, không nghiêng lệch.
  4. Giữ chặt móc bằng một tay, tay kia ném phần thang còn gấp ra ngoài và xuống dưới. Thang tự bung theo trọng lượng; không thả cả cuộn từ trên tay khi móc chưa nằm yên.
  5. Nhìn xuống kiểm tra thang đã duỗi hết, không mắc vào mái hiên, dây điện, cục điều hoà hay cành cây. Nếu vướng, lắc nhẹ phần thang hoặc kéo lên thả lại.
  6. Kéo mạnh thang xuống hai ba lần bằng cả hai tay để chắc móc không trượt. Đây là lần kiểm cuối trước khi có người đặt cả trọng lượng lên.
  7. Người đầu tiên ra khỏi cửa sổ, quay mặt vào tường, xuống từng bậc; tới đất thì bước ngay ra xa chân thang để người sau xuống.

Nếu ở bước 5 bạn thấy thang không chạm tới gần mặt đất, hoặc phía dưới là mái tôn, mái hiên dốc, thì dừng lại và nghĩ tới phương án ở lại phòng, báo hiệu vị trí qua cửa sổ, chờ cứu. Thang thiếu chiều dài không phải lối thoát.

Mỗi bước hay sai ở đâu và vì sao

Phần lớn sai sót khi dùng thang dây đến từ vội và từ chưa từng cầm thang lần nào. Bảng sau gom những lỗi thường gặp khi các gia đình tập lần đầu.

BướcHay saiVì sao nguy hiểmLàm đúng
Móc thangĐặt móc lên khung nhôm của cửa sổ lùaKhung nhôm mỏng, có thể cong hoặc bung khỏi tường khi có người treoMóc vào bậu tường hoặc điểm neo đã được thợ làm sẵn
Thả thangNém cả cuộn khi chưa giữ mócMóc có thể bị kéo tuột ra ngoài cùng thangMột tay giữ móc, tay kia thả phần thang
Kiểm mócBỏ qua lần kéo thử vì sợ mất thời gianMóc lệch chỉ lộ ra khi người đầu tiên đã ở ngoài cửaKéo mạnh hai ba lần, nhìn móc có xê dịch không
Ra khỏi cửa sổNgồi bậu cửa, quay lưng ra ngoài rồi trườn xuốngChân không tìm được bậc, dễ tuột tayQuay mặt vào phòng, chân tìm bậc trước, tay bám bậu
Xuống thangBám vào dây hai bên thay vì bậcDây trơn và đung đưa, tay dễ trượtBám bậc hoặc phần dây ngay sát bậc, giữ ba điểm tựa
Tới đấtĐứng lại dưới chân thang để đỡ người sauNgười sau có thể rơi đồ hoặc trượt chân trúng người dướiBước ra xa vài bước, chỉ đỡ khi người sau là trẻ nhỏ đã được dặn trước

Đọc bảng này cùng cả nhà một lần trước buổi tập đầu tiên. Lỗi nào cả nhà từng mắc khi tập thì đánh dấu lại, vì lúc thật người ta lặp lại đúng thói quen đã tập.

Ra khỏi cửa sổ: khoảnh khắc khó nhất

Quay mặt vào phòng trước khi ra. Bạn chống hai tay lên bậu cửa, đưa một chân ra ngoài, dò bậc thứ nhất, rồi mới đưa chân kia. Làm ngược lại, tức là ngồi rồi quay ra, thì toàn bộ trọng lượng dồn lên mông và tay sau lưng, rất khó kiểm soát.

Chân tìm bậc, tay vẫn bám bậu. Chưa buông bậu cửa cho tới khi cả hai chân đã đứng trên bậc và một tay đã nắm được bậc cao nhất. Thanh chống tường, nếu thang có, giúp bậc không áp sát vào tường để mũi chân đặt được.

Không mang đồ trên tay. Điện thoại cho vào túi quần có khoá kéo hoặc bỏ lại. Hai tay phải rảnh hoàn toàn; túi xách, máy tính, giấy tờ đều không đáng một lần trượt tay.

Giày dép kín gót nếu có sẵn. Dép lê dễ tuột khỏi chân ở bậc đầu tiên. Nếu giày nằm ngay cạnh giường thì xỏ vào; nếu không, đi chân trần vẫn bám bậc tốt hơn dép lê.

Từ bậc đầu tới mặt đất: nhịp xuống đều

Khi đã ra ngoài, nguyên tắc là luôn có ba điểm tựa: hai tay một chân hoặc hai chân một tay. Hạ một chân xuống bậc dưới, đứng vững, rồi mới hạ tay. Nhịp đều và chậm an toàn hơn nhịp nhanh, vì thang dây đung đưa theo mỗi cú dồn trọng lượng.

Mắt nhìn vào tường và bậc ngay trước mặt, không nhìn xuống đất liên tục. Nhìn xuống làm người sợ độ cao cứng người lại, và tay bám chặt tới mức không dám buông để xuống bậc tiếp. Chỉ liếc xuống khi sắp tới đất để biết còn mấy bậc.

Nếu thang xoay hoặc đập vào tường, dừng lại, ép người sát vào thang, chờ thang yên rồi đi tiếp. Thang dây chịu lực nhờ móc và dây, không cần bạn vội; dừng giữa chừng vài giây không làm mọi thứ xấu đi.

Ví dụ giả định: nhà anh Quang ở Hà Nội có thang móc cửa sổ phòng ngủ tầng ba. Khi tập lắp, cả nhà nhận ra cục nóng điều hoà nằm ngay bên dưới cửa sổ, thang thả xuống bị lệch sang bên và cấn vào cục nóng. Anh Quang nhờ thợ dời cục nóng sang khung bên cạnh. Chuyện đó chỉ lộ ra vì nhà anh đã thả thang thật một lần trong buổi tập, có người đứng dưới quan sát, không ai trèo.

Xuống tới đất rồi thì làm gì

Người đầu tiên chạm đất bước ra khỏi chân thang ít nhất vài bước, nhìn lên và gọi to cho người sau biết đã xuống được. Tiếng gọi có tác dụng thật: người đang đứng ở cửa sổ biết thang chịu được, biết phía dưới trống, và bình tĩnh hơn khi tới lượt mình.

Nếu người sau là trẻ nhỏ đã được tập, người lớn dưới đất có thể đứng gần để đỡ khi trẻ còn vài bậc cuối. Với người lớn thì không đứng ngay dưới chân thang; ai đó trượt chân hay đánh rơi đồ sẽ rơi trúng người đỡ.

Khi cả nhà đã xuống, đi tới chỗ hẹn tập trung đã thống nhất trước, như trước cổng nhà hàng xóm hay góc phố, đếm đủ người và báo cho lực lượng cứu hoả khi họ tới, nhất là nếu còn ai chưa ra. Không quay lại nhà để lấy đồ, kể cả khi lửa có vẻ đã nhỏ. Ai bị ngạt khói, ho nhiều, khó thở hoặc bị bỏng thì gọi cấp cứu, không tự chữa ở nhà.

Cách tự kiểm cả nhà đã nắm các bước chưa

Một cách kiểm đơn giản: chọn một buổi tối, tắt bớt đèn phòng ngủ có thang, đặt hộp thang ở đúng chỗ, rồi nhờ từng người lớn làm từ bước một tới bước sáu, tức là mở hộp, móc, thả thang ra ngoài cửa sổ và kéo thử, không ai trèo ra. Người khác bấm giờ và ghi lại chỗ người đó lúng túng.

Nếu ai đó không tìm ra đầu móc trong vòng nửa phút, không biết móc đặt chiều nào, hay quên kéo thử, thì đó là bước cần tập lại. Ghi những chỗ lúng túng này lên một tờ giấy dán trong cánh tủ, không dán lên hộp thang vì lúc khẩn cấp không ai đọc.

Câu cả nhà nên hỏi nhau sau buổi tập: nếu bố hoặc mẹ không có ở nhà, ai trong số những người còn lại móc được thang? Nếu câu trả lời là không ai, thì người đó cần tập. Còn tập trèo thật thì chỉ làm ở độ cao thấp, có người giữ, theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không bao giờ ở tầng ba tầng bốn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng thang dây ngay khi nghe báo cháy không?

Không. Việc đầu tiên là kiểm tra cửa phòng và cầu thang, gọi 114. Thang dây chỉ dùng khi cầu thang bị khói lửa chặn và phía dưới cửa sổ có chỗ trống để xuống. Nếu không chắc, ở lại phòng đóng kín cửa và báo hiệu vị trí thường an toàn hơn.

Móc thang vào khung cửa sổ nhôm có được không?

Không nên. Khung nhôm cửa lùa mỏng và chỉ bắt vít vào tường, có thể cong hoặc bung khi có người treo. Móc vào bậu tường, lan can bê tông hoặc điểm neo do thợ làm, theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất thang.

Thả thang xuống rồi mà không thấy chạm đất thì sao?

Đừng trèo ra. Thang thiếu chiều dài hoặc phía dưới là mái tôn, mái hiên dốc thì không phải lối thoát. Quay lại trong phòng, đóng cửa, chặn khe cửa bằng khăn, ra cửa sổ vẫy đèn hoặc vải sáng màu và gọi lại 114 báo vị trí.

Có cần đeo găng tay khi xuống thang dây không?

Không bắt buộc. Găng tay vải mỏng có thể giúp nếu bậc hoặc dây thô ráp, nhưng găng trơn lại làm tuột tay. Đừng mất thời gian đi tìm găng; hai tay trần bám chặt bậc vẫn tốt hơn chờ đợi.

Mất bao lâu để dùng thang dây nếu đã tập?

Tuỳ nhà và tuỳ loại thang, không có con số chung. Điều rút ngắn thời gian nhiều nhất là việc từng người lớn đã tự mở hộp, móc và thả thang ít nhất vài lần trong buổi tập, nên lúc thật không phải đọc hướng dẫn.

Tập trèo thang dây ở tầng ba nhà mình có được không?

Không nên. Tập lắp và thả thang thì làm được ở đúng cửa sổ thật, không ai trèo. Tập trèo chỉ làm ở độ cao thấp, có người lớn giữ chân thang và đứng cạnh, theo hướng dẫn của nhà sản xuất, để quen cảm giác mà không có rủi ro rơi từ cao.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138