Mua thang dây cho nhà trọ nhiều phòng, việc đầu tiên không phải hỏi giá mà là lập bảng: phòng nào, tầng nào, cửa sổ hay ban công nào làm lối phụ, chiều cao xuống đất bao nhiêu, bậu dày bao nhiêu. Từ bảng đó bạn gom về một hai mẫu thang cho cả dãy, đặt một lần, kiểm từng bộ khi nhận chứ không kiểm đại diện, rồi đánh số và ghi sổ theo phòng.
Với nhà trọ, homestay, căn hộ cho thuê, người dùng thang là người thuê, có khi mới dọn vào tuần trước, chưa biết lối nào ra đâu. Vì vậy ngoài việc mua đúng, chủ nhà còn phải làm cho người thuê biết lối thoát chính là cầu thang bộ, việc đầu tiên khi có cháy là gọi 114, và thang dây ở phòng họ dùng thế nào. Nghĩa vụ trang bị cụ thể cho cơ sở cho thuê thì hỏi cảnh sát PCCC địa phương. Bài này tập trung vào khâu mua và kiểm hàng.
Lập bảng phòng trước khi hỏi bất kỳ người bán nào
Đi hết các phòng một lượt với thước dây và điện thoại. Mỗi phòng một dòng. Bảng mẫu với ba phòng của một dãy trọ giả định:
| Phòng | Lối phụ | Cao xuống đất | Bậu dày | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 201 | cửa sổ ra ngõ | khoảng năm mét rưỡi | hai mươi xen-ti-mét | chuồng cọp có ô mở, cần thợ kiểm khoá |
| 202 | ban công | khoảng năm mét | lan can bê tông | máy lạnh đặt cạnh, phải chừa chỗ thả |
| 301 | cửa sổ ra sân sau | khoảng tám mét | hai mươi lăm xen-ti-mét | dưới là mái tôn nhà bên, cần hỏi thợ |
Bảng này giúp bạn thấy ngay phòng nào giống nhau, phòng nào đặc biệt. Những phòng có bậu cửa và chiều cao gần nhau gom vào một mẫu. Phòng đặc biệt, như phòng 301 có mái tôn bên dưới, cần thợ xem tận nơi trước khi mua; có khi thang dây không phải lời giải cho phòng đó.
Những phòng ở tầng cao hơn mức thang dây thường dùng được thì đừng cố nhét vào bảng mua. Hỏi cảnh sát PCCC địa phương về phương án khác cho tầng đó.
Thống nhất một hai mẫu: vì sao đáng làm
Ông Sang có dãy trọ ba tầng ở TP Hồ Chí Minh, từng mua lẻ từng bộ theo mỗi lần có phòng trống, sau ba năm có năm kiểu thang khác nhau, mỗi kiểu gác móc một cách, hướng dẫn một kiểu. Người thuê chuyển từ phòng này sang phòng khác phải học lại. Khi cảnh sát PCCC đến kiểm tra, ông không nói được bộ nào mua bao giờ.
Thống nhất mẫu có ba cái lợi. Một là người thuê, nhân viên quản lý, chính bạn chỉ cần học một cách dùng; thẻ hướng dẫn in một mẫu dán mọi phòng. Hai là kiểm định kỳ nhanh hơn, vì bạn biết bộ phận nào hay có vấn đề và nhìn vào đâu. Ba là bảo hành gọn, một đầu mối, một bộ giấy tờ.
Thống nhất không có nghĩa là một chiều dài cho tất cả. Cùng một mẫu thường có vài chiều dài; bạn chọn chiều dài theo từng nhóm phòng trong bảng. Thống nhất ở chỗ: cùng kiểu móc, cùng cách thả, cùng kiểu túi, cùng hướng dẫn.
Nếu buộc phải dùng hai mẫu vì có phòng bậu cửa quá khác, hãy dùng hai màu túi hoặc hai màu thẻ khác nhau, và ghi rõ trong sổ.
Chưa đủ ngân sách cho cả dãy: phòng nào trước
Không phải chủ nhà nào cũng mua được cho mọi phòng trong một đợt. Khi phải chia đợt, đừng chia theo thứ tự số phòng hay theo phòng nào đang có người thuê lâu. Chia theo mức rủi ro của từng phòng khi cầu thang bị chặn.
Ưu tiên trước những phòng nằm xa cầu thang nhất, những phòng ngay phía trên chỗ để xe và chỗ sạc xe ở tầng trệt, những phòng có người thuê là gia đình có trẻ nhỏ. Sau đó tới những phòng gần cầu thang, có ban công thông sang phòng khác hoặc sang mái nhà bên. Phòng tầng cao vượt quá mức thang dây dùng được thì không nằm trong danh sách này; phần đó cần phương án khác.
Trong lúc chờ đợt sau, những việc không tốn nhiều tiền nên làm ngay cho cả dãy: dọn sạch lối cầu thang, không để xe chắn chân cầu thang, ô thoát hiểm chuồng cọp mở được từ bên trong và chìa khoá treo cố định, báo cháy hoạt động, số 114 dán ở mỗi tầng. Những việc này có ích cho mọi phòng cùng lúc, kể cả phòng đã có thang.
Ghi rõ trong sổ phòng nào đã có, phòng nào chưa, dự kiến đợt nào. Khi bàn giao phòng chưa có thang, nói thật với người thuê để họ biết mà tính.
Câu hỏi riêng cho đơn số lượng
Ngoài các câu hỏi chuẩn về tải trọng, chiều dài, khoảng kẹp móc, vật liệu, đơn vị chịu trách nhiệm, đơn số lượng có thêm vài câu cần hỏi người bán:
- Các bộ trong đơn có cùng lô sản xuất không? Nếu khác lô thì số lô từng bộ là gì?
- Có giao đủ một lần không, hay giao nhiều đợt?
- Đồng kiểm cả đơn được không? Nếu một vài bộ lỗi thì đổi riêng bộ đó hay phải trả cả đơn?
- Có bản hướng dẫn tiếng Việt dạng tệp để in thêm cho từng phòng không?
- Bảo hành tính cho từng bộ hay cả đơn? Khi thay người thuê, bảo hành có còn không?
- Có hỗ trợ giới thiệu thợ lắp điểm neo, và ai bảo hành công lắp?
- Xuất hoá đơn ghi rõ số lượng, mẫu, chiều dài từng loại được không?
Ghi câu trả lời vào một tin nhắn tổng hợp, nhờ người bán xác nhận. Với đơn lớn, lời hứa miệng dễ bị quên ở khâu giao nhận.
Đơn số lượng cũng là lúc bạn có lợi thế để đòi đủ thông tin. Người bán muốn chốt đơn lớn thường sẵn lòng gửi ảnh thật, giấy tờ, hướng dẫn tiếng Việt hơn so với khi bán lẻ một bộ. Tận dụng điều đó thay vì chỉ mặc cả giá.
Kiểm khi nhận: từng bộ, không kiểm đại diện
Mở một hai bộ thấy ổn rồi ký nhận cả đơn là thói quen dễ hiểu nhưng sai. Lỗi lắp ráp như kẹp bậc lỏng thường rải rác ở vài bộ, không đều cả lô.
- Xếp tất cả hộp ra, đối chiếu số lượng và chiều dài với hoá đơn.
- Mở từng hộp, trải thang ra sàn, kiểm móc, mối hàn, dây, bậc, kẹp, phụ kiện. Mỗi bộ vài phút.
- Đo chiều dài thật của từng bộ, ghi vào bảng phòng.
- Chụp ảnh nhãn, số lô từng bộ.
- Bộ nào lỗi thì để riêng, dán giấy ghi lỗi, báo người bán cùng ảnh trong ngày.
- Bộ đạt thì dán ngay nhãn tự làm ghi số phòng lên túi, rồi mới xếp lại.
Với mười bộ, toàn bộ việc này mất khoảng một buổi. Nếu không đủ người, chia hai ngày, nhưng làm trong thời hạn đồng kiểm hoặc báo lỗi của người bán. Đừng để hộp chưa mở nằm trong kho rồi phát hiện thiếu sau hai tháng.
Nên có hai người cùng kiểm: một người trải thang và soi, một người ghi vào bảng và chụp ảnh. Làm theo dây chuyền như vậy vừa nhanh vừa ít sót, và nếu người bán hỏi lại bộ nào lỗi gì, bảng ghi tay cùng ảnh chụp theo số thứ tự là câu trả lời rõ nhất.
Đánh số, ghi sổ và đưa vào từng phòng
Nhãn số phòng dán lên túi nên làm bằng băng dính vải hoặc nhãn nhựa, viết bút không phai, dán ở cả mặt trước túi lẫn bên trong nắp. Thang có khi được mang ra kiểm hoặc tập rồi trả nhầm phòng; số phòng ở hai chỗ giúp nhận ra ngay.
Sổ thiết bị thoát hiểm của nhà trọ có thể chỉ là một bảng tính hoặc một quyển sổ, mỗi dòng một bộ: số phòng, mẫu, chiều dài, số lô, ngày mua, nơi mua, hạn bảo hành, ngày lắp điểm neo, ai lắp, ngày kiểm gần nhất. Khi có người hỏi, bạn mở ra là trả lời được.
Ở từng phòng, túi thang để đúng chỗ đã chọn, cạnh cửa sổ hay cửa ban công làm lối phụ, có thẻ hướng dẫn tiếng Việt ngắn dán cạnh. Nếu phòng có chuồng cọp, ô thoát hiểm phải mở được từ bên trong và người thuê biết chìa khoá ở đâu; phần thi công ô thoát hiểm thì nhờ thợ.
Khi bàn giao phòng cho người thuê mới, thêm năm phút: chỉ cầu thang thoát hiểm, nói số 114, chỉ túi thang, cho họ tự gác móc và thả thang trong phòng một lần, không trèo xuống. Ghi vào sổ ngày bàn giao và chữ ký của họ nếu bạn muốn chặt chẽ.
Chị Nga cho thuê homestay ở Lâm Đồng, khách đến đi liên tục, không thể tập với từng người. Chị in một thẻ hai mặt để trong mỗi phòng, mặt trước là lối thoát chính và số 114, mặt sau là bốn bước dùng thang; khi nhận phòng, chị chỉ tay vào cầu thang và túi thang một lần. Không đủ như một buổi tập, nhưng tốt hơn khách không biết gì.
Sai lầm hay gặp khi chủ nhà mua số lượng
Mua theo số phòng thay vì theo lối thoát. Hai phòng có thể dùng chung một ban công làm lối phụ; một phòng lớn có thể cần lối phụ ở hai phía. Đếm theo lối, rồi mới ra số bộ.
Mua một chiều dài cho tất cả. Tiện đặt hàng nhưng tầng hai thừa, tầng ba thiếu. Bảng phòng giúp bạn chọn đúng nhóm chiều dài.
Cất cả lô trong kho, chờ "khi nào cần". Thang trong kho là thang không ai dùng được lúc cháy. Đưa vào từng phòng ngay sau khi kiểm.
Quên phòng của chính mình và nhân viên. Chủ nhà ở tầng trệt hay phòng quản lý cũng cần lối thoát phụ. Đừng để mình là người duy nhất không có.
Coi thang dây là đủ. Với nhà trọ, nơi có nhiều xe điện, xe máy để tầng trệt, cháy thường bắt đầu từ chỗ để xe. Lối cầu thang thông thoáng, báo cháy, chỗ để và sạc xe đúng cách mới là phần chính; thang dây chỉ là lối lùi.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mua cùng một mẫu thang dây cho tất cả các phòng trọ không?
Nên thống nhất một hai mẫu để người thuê và người quản lý chỉ cần học một cách dùng, kiểm định kỳ và bảo hành gọn hơn. Chiều dài thì vẫn chọn theo từng nhóm phòng dựa trên số đo thật.
Mua mười bộ thang có cần mở kiểm từng bộ không?
Cần. Lỗi lắp ráp như kẹp bậc lỏng, thiếu thanh chống tường thường rải rác vài bộ chứ không đều cả lô. Mở, trải, kiểm và đo từng bộ, chụp số lô, rồi mới đánh số phòng và cất.
Nhà trọ có bắt buộc trang bị thang dây cho từng phòng không?
Yêu cầu trang bị cho cơ sở cho thuê tuỳ quy mô và quy định hiện hành, có thể thay đổi. Bạn hỏi cảnh sát PCCC địa phương để biết nhà mình cần gì, đừng dựa vào lời người bán.
Người thuê mới dọn vào thì hướng dẫn họ thế nào cho nhanh?
Năm phút khi bàn giao: chỉ cầu thang thoát hiểm, nhắc số 114, chỉ túi thang, cho họ tự gác móc và thả thang trong phòng một lần, không trèo xuống. Để thẻ hướng dẫn ngắn bằng tiếng Việt trong phòng.
Phòng ở tầng cao trong dãy trọ có nên lắp thang dây không?
Thang dây thường không hợp tầng cao. Với phòng ở tầng cao, hãy hỏi cảnh sát PCCC địa phương về phương án phù hợp, và ưu tiên giữ lối cầu thang thông thoáng, có báo cháy và có chỗ lánh tạm an toàn.
Sổ thiết bị thoát hiểm nhà trọ nên ghi những gì?
Mỗi bộ một dòng: số phòng, mẫu, chiều dài, số lô, ngày mua, nơi mua, hạn bảo hành, ngày lắp điểm neo, ai lắp, ngày kiểm gần nhất, ngày bàn giao cho người thuê. Một bảng tính đơn giản là đủ.