Khi shipper giao thang dây tới, bạn nên mở hộp ngay trước mặt người giao nếu được đồng kiểm, rồi kiểm theo thứ tự: nhãn khớp với đơn đặt, móc không cong vênh hay nứt, dây không sờn đứt, bậc không móp và chốt chắc, đủ phụ kiện và hướng dẫn. Mười phút kiểm lúc này tiết kiệm cho bạn cả một vòng đổi trả, và quan trọng hơn là không cất vào tủ một bộ thang đã hỏng từ ngày đầu.
Thang dây chỉ dùng khi cầu thang thoát hiểm bị chặn, sau khi đã gọi 114; nhiều nhà sẽ cất nó cả năm không mở lại. Vì vậy lần nhận hàng là lần kiểm kỹ nhất mà bộ thang được nhận, và là lần duy nhất bạn còn quyền từ chối dễ dàng. Dưới đây là cách làm tuần tự, những lỗi hay gặp ở hàng giao xa, và cách giữ bằng chứng.
Chuẩn bị trước khi shipper tới
Phần lớn người nhận hàng vội vì shipper chờ. Chuẩn bị sẵn vài thứ thì bạn kiểm được kỹ mà không làm mất thời gian của ai.
- Mở lại đơn đặt trên điện thoại, chụp màn hình phần thông số: tải trọng, chiều dài, khoảng kẹp của móc, phụ kiện kèm theo.
- Dọn một khoảng sàn sạch đủ dài để trải thang, ví dụ hành lang hoặc phòng khách; nhà chật thì trải từng đoạn.
- Để sẵn kéo hoặc dao rọc giấy, thước dây, và một chiếc đèn pin để soi kẽ móc, mối nối.
- Bật sẵn chế độ quay video trên điện thoại; quay liên tục từ lúc hộp còn nguyên băng keo tới lúc kiểm xong.
- Hỏi trước người bán chính sách đồng kiểm: có cho mở hộp trước khi trả tiền không, nếu không thì quy trình báo lỗi ra sao, trong bao lâu.
Nếu đơn vị giao hàng không cho đồng kiểm, bạn vẫn nhận, nhưng quay video mở hộp ngay sau đó và báo lỗi trong ngày. Video có băng keo còn nguyên, có ngày giờ, có cảnh lấy từng món ra là bằng chứng mạnh nhất khi cần đổi trả. Anh Tùng ở Đà Nẵng từng bị từ chối đổi một bộ thang cong móc chỉ vì mở hộp xong mới nhớ ra chụp ảnh, lúc đó móc đã bị kéo ra khỏi túi.
Kiểm từng bộ phận: nhìn gì, sờ gì
Trải thang dọc sàn, móc ở một đầu. Đi từ móc xuống bậc cuối, đừng nhảy cóc. Bảng dưới gom những gì cần thấy ở mỗi bộ phận.
| Bộ phận | Đạt khi | Không đạt khi |
|---|---|---|
| Móc | hai móc cân nhau, không cong, lớp mạ hoặc sơn đều, có lớp đệm cao su hoặc nhựa chống trượt nếu mô tả có | một móc lệch, có vết nứt ở chỗ uốn, gỉ ở kẽ, mối hàn rỗ hoặc mỏng |
| Dây hoặc cáp | đều màu, không xơ, không bẹp, lớp bọc không rách, hai bên dài bằng nhau | sờn, có chỗ phồng, có đoạn bị gập gãy, lớp bọc nứt để lộ lõi |
| Bậc | phẳng, không móp, có rãnh hoặc lớp chống trượt, khoảng cách các bậc đều | bậc méo, bậc lệch nghiêng, khoảng cách không đều |
| Chỗ nối bậc với dây | chốt, kẹp hoặc khoá đều nhau và chặt, không xoay được bằng tay | một chỗ lỏng, kẹp bị bóp méo, ốc thiếu |
| Thanh chống tường | đủ số lượng như mô tả, gắn chắc | thiếu, gãy, hoặc không có dù mô tả có |
| Túi hoặc hộp đựng | khoá kéo, dây rút dùng được, thang gấp lại vừa | rách, kẹt, không đóng lại được sau khi kiểm |
Với mỗi bậc, bạn cầm hai đầu bậc xoắn nhẹ và kéo về hai phía. Bậc không được trượt dọc dây, không kêu lách cách. Đây là kiểm bằng tay ở mặt đất, không phải thử tải; đừng đứng hay treo người lên thang để thử, việc thử tải là của nhà sản xuất.
So nhãn với đơn đặt: lỗi giao nhầm hay gặp hơn lỗi sản xuất
Với hàng mua online, chuyện hay xảy ra nhất không phải thang hỏng mà là thang giao nhầm phiên bản: đặt loại dài năm mét, nhận loại ba mét; đặt loại có thanh chống tường, nhận loại không có; đặt móc cho bậu dày, nhận móc cho bậu mỏng. Hộp bên ngoài nhiều khi giống nhau hoàn toàn, chỉ khác một dòng nhỏ.
Vì vậy việc đầu tiên khi mở hộp là đặt màn hình đơn đặt cạnh nhãn và đối chiếu từng dòng: chiều dài làm việc, tải trọng, khoảng kẹp móc, số bậc nếu có ghi. Sau đó dùng thước dây đo thực tế chiều dài thang khi trải hết. Đo từ điểm tựa của móc xuống bậc cuối. Chênh vài xen-ti-mét là chuyện bình thường của dây mềm, nhưng chênh cả mét thì là sai mẫu.
Chị Loan ở Cần Thơ đặt hai bộ cho hai phòng ngủ, khi nhận chỉ kiểm một bộ vì thấy hộp giống nhau. Ba tháng sau gia đình tập mở thang trong nhà mới thấy bộ thứ hai ngắn hơn, không chạm tới sân. Lúc đó đã quá hạn đổi. Đặt nhiều bộ thì kiểm từng bộ, đánh dấu ngay lên túi đựng là phòng nào.
Một chỗ nữa nên đối chiếu là số lô hoặc ngày sản xuất. Hàng tồn kho lâu năm không hẳn là hỏng, nhưng với dây sợi tổng hợp và đệm cao su, thời gian cất giữ có ý nghĩa. Bạn hỏi người bán nếu ngày sản xuất đã khá lâu.
Lỗi do vận chuyển: nhận ra và xử lý
Móc bị bẻ cong do hộp bị đè. Đặt hai móc cạnh nhau trên mặt phẳng; móc cong thường lộ ra ngay. Móc đã cong thì không nắn lại; nắn kim loại đã biến dạng có thể làm nó yếu ở chỗ uốn. Báo đổi.
Bậc móp do va đập. Bậc nhôm móp một chỗ nhỏ ở mép có khi chỉ là thẩm mỹ, nhưng móp ở giữa hoặc ở chỗ nối với dây thì nên đổi. Bạn không đủ dụng cụ để biết vết móp có ảnh hưởng tới sức chịu hay không, và người bán cũng không nên trả lời thay nhà sản xuất.
Dây bị xoắn rối thành nút. Gỡ từ từ bằng tay, không kéo mạnh. Nếu sau khi gỡ thấy dây có vệt gập gãy, lớp bọc nứt, đó là lỗi cần báo.
Hộp ướt. Hộp bị nước mưa thấm thì mở ra ngay, phơi khô thang ở chỗ thoáng, không phơi nắng gắt. Kiểm kỹ móc và kẹp xem có vệt gỉ mới không, chụp ảnh lại.
Thiếu phụ kiện. Thanh chống tường, túi đựng, hướng dẫn sử dụng thường nằm riêng trong hộp và dễ bị bỏ sót khi đóng gói. Đếm theo mô tả, thiếu thì báo cùng lúc với ảnh chụp.
Bằng chứng cần giữ và cách báo lỗi cho có kết quả
Báo lỗi được giải quyết nhanh hay chậm phụ thuộc phần lớn vào việc bạn đưa ra được gì trong tin nhắn đầu tiên. Gom đủ một lần, đừng gửi rải rác.
- Video mở hộp liên tục, thấy rõ băng keo và mã vận đơn.
- Ảnh toàn cảnh thang trải trên sàn cạnh thước dây.
- Ảnh cận chỗ lỗi, chụp hai góc, có vật đối chiếu như đồng xu hay bút để thấy kích thước.
- Ảnh nhãn và số lô.
- Ảnh chụp màn hình đơn đặt, có thông số đã chọn.
- Một đoạn mô tả ngắn: lỗi gì, ở đâu, bạn muốn đổi mới hay trả lại.
Gửi qua kênh có lưu vết như tin nhắn trong ứng dụng mua hàng hoặc thư điện tử. Ghi lại ngày giờ báo lỗi. Nếu người bán đề nghị "dùng tạm, lỗi nhỏ không sao", bạn từ chối lịch sự: thiết bị này không có lần thứ hai để thử xem lỗi nhỏ có sao hay không.
Những thứ không cần lo, để khỏi đổi trả oan
Mùi nhựa hoặc mùi dầu chống gỉ. Hàng mới đóng kín thường có mùi, nhất là lớp bọc dây và đệm cao su. Để túi mở ở chỗ thoáng một hai ngày là bớt. Mùi không phải lỗi, trừ khi đi kèm vết chảy nhớt hay lớp bọc dính tay.
Dây hơi cong theo nếp gấp. Thang xếp trong hộp lâu ngày sẽ giữ nếp. Khi treo lên, trọng lượng các bậc kéo dây thẳng dần. Nếp gấp khác với vết gập gãy: nếp gấp mềm, vuốt được; vết gãy là chỗ lớp bọc nứt hoặc lõi bị bẹp.
Vết xước nhẹ trên lớp sơn bậc. Xước bề mặt do cọ xát trong lúc đóng gói không làm bậc yếu đi. Chỉ cần để ý nếu vết xước sâu lộ kim loại ở chỗ hay đọng nước, vì đó là chỗ dễ gỉ về sau; chụp ảnh lại để có ghi nhận.
Chênh vài xen-ti-mét chiều dài. Dây mềm, đo lúc trải trên sàn khác lúc treo thẳng đứng. Chênh nhỏ so với thông số là bình thường; chênh tới mức thang không chạm đất ở nhà bạn mới là vấn đề.
Hộp ngoài méo góc. Hộp móp không có nghĩa thang bên trong hỏng. Kiểm phần thang thật kỹ, nếu thang nguyên vẹn thì giữ lại, chụp ảnh hộp phòng khi cần.
Kiểm xong rồi: cất đúng và cho cả nhà biết
Thang đạt thì xếp lại đúng cách như hướng dẫn, thường là gấp bậc chồng lên nhau, dây không xoắn, móc nằm trên cùng để khi rút ra móc đi trước. Xếp sai thì lúc cần thả thang sẽ rối. Cất vào túi, đặt ngay cạnh cửa sổ đã chọn làm lối thoát phụ, chỗ người lớn với tới không cần ghế, trẻ nhỏ không nghịch được.
Gọi cả nhà lại xem trong năm phút: túi để đâu, móc gác vào đâu, ai mở. Nhà anh Phong ở Nghệ An quy ước người lớn nhất phòng mở thang, người kia lo giữ trẻ; mọi người tập thao tác lấy túi, gác móc lên bậu và thả thang trong nhà, không trèo xuống. Tập trèo, nếu muốn, chỉ làm ở độ cao thấp, có người giữ và theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
Cũng trong buổi đó, nhắc lại thứ tự ưu tiên: nghe báo cháy thì gọi 114, thoát theo cầu thang bộ nếu còn đi được, không dùng thang máy. Thang dây chỉ là đường lùi khi cầu thang đã bị chặn. Ghi ngày nhận hàng và số lô lên một mảnh giấy dán trong nắp túi, cùng với ngày dự định kiểm lại, để lần sau ai mở ra cũng biết bộ thang đã ở đó bao lâu.
Câu hỏi thường gặp
Shipper không cho mở hộp trước khi nhận thì làm sao?
Bạn vẫn có thể nhận, nhưng quay video liên tục từ lúc hộp còn nguyên băng keo tới lúc kiểm xong, rồi báo lỗi trong ngày qua kênh có lưu vết. Hỏi chính sách đổi trả của người bán trước khi đặt để biết thời hạn báo lỗi.
Có nên đứng thử lên thang khi mới nhận để kiểm độ chắc không?
Không nên. Kiểm khi nhận là kiểm bằng mắt và bằng tay ở mặt đất: xoắn, kéo nhẹ từng bậc, soi móc và mối nối. Thử tải là việc của nhà sản xuất, tự treo người lên dễ gây té ngã và làm hỏng thang.
Móc hơi cong một chút có tự nắn lại được không?
Không nên tự nắn. Kim loại đã biến dạng có thể yếu đi ở chỗ uốn mà mắt thường không thấy. Chụp ảnh hai móc đặt cạnh nhau trên mặt phẳng và báo đổi hàng.
Đặt nhiều bộ cùng lúc thì kiểm thế nào cho đỡ nhầm?
Kiểm từng bộ một, đo chiều dài thực tế của từng bộ, rồi đánh dấu ngay lên túi đựng là phòng nào. Hộp bên ngoài thường giống nhau, chỉ khác dòng thông số nhỏ, nên rất dễ lẫn khi cất.
Hộp bị ướt khi giao có ảnh hưởng gì không?
Mở ra ngay, phơi khô thang ở chỗ thoáng, tránh nắng gắt. Kiểm móc, kẹp, ốc xem có vệt gỉ mới không, chụp ảnh lại và báo người bán để có ghi nhận nếu sau này xuất hiện gỉ sét.
Kiểm xong rồi bao lâu nên mở ra xem lại?
Theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu hướng dẫn không ghi, nhiều gia đình kết hợp mở ra xem trong buổi tập thoát hiểm định kỳ. Ghi ngày nhận hàng và số lô vào nắp túi để biết bộ thang đã cất bao lâu.