ThangDay.comThang Dây
Chọn theo tầng và kiểu nhà

Nhà có tầng tum và sân thượng: đặt thang dây ở đâu hay đi lên mái chờ cứu

Nhà có tầng tum và sân thượng có thêm một hướng thoát là đi lên. Khi nào nên đi lên, khi nào xuống bằng thang dây, và tầng tum có nên đặt một bộ thang hay không.

Rooftop terrace of a Vietnamese townhouse with a small stair hut and potted plants, a man opening the hut door seen from behind, clear late afternoon light, eye level

Nhà có tầng tum và sân thượng có hai hướng thoát phụ: đi xuống bằng thang dây từ các tầng dưới, hoặc đi lên sân thượng ra chỗ thoáng; với tầng ngay dưới tum, đi lên thường gần và dễ hơn, còn thang dây đặt ở tầng tum chỉ hợp khi chiều cao, điểm neo và đường thả đều ổn. Không có quy tắc "cháy là phải chạy lên" hay "cháy là phải xuống". Chọn hướng nào tuỳ đám cháy ở đâu, khói đi đường nào, và nhà bạn đã chuẩn bị gì từ trước.

Cầu thang vẫn là lối đầu tiên khi còn đi được, và gọi 114 vẫn là việc đầu tiên. Bài này giúp bạn quyết từ trước, lúc bình tĩnh: tầng nào đi lên, tầng nào đi xuống, và tầng tum có cần thang dây không. Phần làm cửa mái, mở lối sang nhà bên là việc thi công, nên nhờ thợ và hỏi cảnh sát PCCC địa phương.

Đi lên hay đi xuống: phụ thuộc ba điều

Khói đi đường nào. Trong nhà phố có một cầu thang, khói từ tầng trệt bốc lên theo lòng cầu thang và dồn lên tầng trên cùng. Nếu tầng tum có cửa mở ra sân thượng, phần đường từ tầng dưới tum lên tum có thể là đoạn khói đặc nhất. Vì vậy "đi lên" chỉ hợp khi đoạn cầu thang cần đi còn ít khói, hoặc khi phòng ngủ có cửa thẳng ra sân thượng.

Sân thượng có thật sự là nơi đến an toàn không. Sân thượng rộng, thoáng, có lối sang mái nhà bên hoặc có chỗ để lực lượng cứu nạn tiếp cận thì đáng đi lên. Sân thượng chật, bị lưới kín bốn mặt, chất đầy đồ dễ cháy thì đi lên có thể là đi vào ngõ cụt.

Người ở tầng đó là ai. Người lớn khoẻ có thể dùng thang dây ở tầng thấp; người già, trẻ nhỏ có khi đi lên mấy bậc ra sân thượng dễ hơn xuống thang dây ngoài cửa sổ. Nhưng đi lên phải có cửa mở được ngay, không ổ khoá, không then cài cao quá tầm tay trẻ.

Hướng nào đã được tập. Lúc có cháy, người ta làm theo thứ đã quen tay. Một gia đình đã mở thử cửa tum và đi ra sân thượng vài lần sẽ làm việc đó nhanh hơn hẳn một gia đình chỉ biết trên giấy. Ngược lại, một bộ thang dây chưa từng mở hộp sẽ tốn thời gian tháo dây, gỡ rối, tìm móc. Vì vậy, khi hai hướng ngang nhau, chọn hướng nào cả nhà đã tập được thực sự, và tập lại hướng đó định kỳ ở trong nhà, không trèo ra ngoài ở độ cao thật.

Phân bổ theo tầng ở nhà có tum

Bảng gợi ý cách nghĩ cho một nhà phố bốn tầng cộng tum, có sân thượng. Đây không phải quy định; nhà bạn có thể khác tuỳ chiều cao, mặt bằng và người ở.

TầngHướng thoát phụ hay hợpĐiều kiệnGhi chú
Tầng 2Xuống bằng thang dâyCó cửa sổ hoặc ban công mở được, đường thả thoángĐi lên phải qua nhiều tầng có khói, thường không hợp
Tầng 3Tuỳ nhà: thang dây hoặc đi lênĐo chiều cao, xem hướng dẫn nhà sản xuất; xem đoạn cầu thang lên tum ngắn hay dàiCả nhà nên chọn trước một hướng chính
Tầng ngay dưới tumĐi lên sân thượngCửa tum mở được từ trong không cần chìa, sân thượng thoángThang dây ở độ cao này thường ít hợp
Tầng tumRa sân thượng, chờ cứu ở chỗ thoáng hoặc sang mái nhà bênLối sang nhà bên đã thoả thuận, không bị lưới chặnThang dây từ đây chỉ khi đo, neo, đường thả đều ổn

Cột "điều kiện" là phần quan trọng nhất. Nếu điều kiện chưa có, việc cần làm trước không phải mua thiết bị mà là sửa điều kiện: thay ổ khoá cửa tum, dọn sân thượng, nói chuyện với hàng xóm.

Có nên đặt thang dây ở tầng tum không

Nhiều nhà nghĩ tầng tum cao nhất nên phải có thang dây "phòng khi bị kẹt trên đó". Câu hỏi đúng hơn là: từ tầng tum, thang dây sẽ thả xuống đâu? Nếu thả xuống mặt đường, chiều cao thường rất lớn so với thang dây dân dụng và đường thả đi ngang qua mặt tiền mọi tầng, kể cả tầng đang cháy. Nếu thả xuống sân thượng hay mái bằng của nhà bên thấp hơn một hai tầng, thì đó lại là một đoạn ngắn, có thể hợp.

Vì vậy, thang dây ở tầng tum có nghĩa khi nó nối sang một chỗ đứng an toàn ở gần, không phải khi nó phải đi suốt từ mái xuống đất. Trường hợp đó cần thợ xem điểm neo trên tường tum, và cần nhà bên đồng ý vì chân thang sẽ đáp xuống nhà họ.

Ví dụ nhà cô Lan ở Huế: nhà bốn tầng có tum, nhà bên trái chỉ ba tầng, mái bằng có lan can. Cô Lan và gia đình bên cạnh thoả thuận làm một cửa nhỏ trên lan can và để một thang dây ngắn ở chân tường tum, thả xuống mái nhà bên. Từ mái nhà bên, có cầu thang của họ xuống đất. Hai nhà cùng tập mở cửa một lần, không trèo, và để chìa khoá dự phòng ở chỗ cả hai bên biết.

Nếu nhà bạn không có tình huống như vậy, tầng tum thường nên chuẩn bị cho việc chờ cứu: một chỗ thoáng gió trên sân thượng, xa cửa tum mà khói sẽ thoát ra, có đèn pin để báo vị trí.

Cửa tầng tum: chỗ hay bị bỏ quên nhất

Đi lên chỉ dùng được khi cửa tum mở được ngay. Những điều nên kiểm:

  • Khoá. Cửa tum hay khoá bằng ổ khoá treo bên ngoài hoặc ổ cần chìa. Thay bằng then cài mở được từ phía trong mà không cần chìa, phía ngoài vẫn chống trộm được.
  • Độ cao then cài. Then gắn quá cao thì trẻ lớn và người thấp không với tới. Gắn ở tầm tay người lớn đứng bình thường.
  • Cửa mở chiều nào. Cửa mở ra ngoài sân thượng thì dễ đẩy khi vội, nhưng cần chừa khoảng trống trước cửa, không để chậu cây, bồn nước chắn.
  • Đồ chất trên sân thượng. Sân thượng nhiều nhà là kho phụ: bàn ghế cũ, can nhựa, thùng giấy. Những thứ đó vừa chắn đường vừa dễ cháy.
  • Lưới và khung bao quanh sân thượng. Lưới chống trộm, lưới chống rơi cho trẻ là cần, nhưng nên có một ô mở được ở phía sang nhà bên hoặc phía lực lượng cứu nạn tiếp cận. Phần thi công ô mở nhờ thợ làm.

Năm điểm trên không tốn nhiều tiền, nhưng quyết định việc "đi lên" có dùng được hay không.

Chỗ hay sai khi tính hướng đi lên

Hướng đi lên nghe thì đơn giản nhưng có vài lỗi hay gặp ở nhà có tum:

  • Tin rằng khói sẽ không theo lên. Khói và hơi nóng đi lên theo lòng cầu thang, nên đoạn cầu thang sát tum có thể đặc khói trước cả tầng giữa. Đi lên chỉ hợp khi đoạn đường ngắn và còn ít khói.
  • Mở toang cửa tum rồi để đó. Cửa tum mở có thể làm khói hút lên mạnh hơn qua lòng cầu thang. Đi qua rồi thì khép cửa lại phía sau, trừ khi còn người đang lên.
  • Đứng sát cửa tum chờ. Đó là nơi khói thoát ra. Đi ra phía xa, chỗ thoáng gió.
  • Tính sang mái nhà bên mà chưa đi thử đường. Mái tôn nhà bên có thể không đỡ nổi người, lan can có gai, cửa nhà bên khoá. Đi thử bằng chân trên mặt bằng an toàn vào ban ngày, cùng chủ nhà bên.
  • Mang thang dây lên tum để "dùng chung". Người ở tầng 2, 3 khi đó lại phải đi lên lấy. Thang nằm ở phòng sẽ dùng nó.

Mỗi lỗi trên đều có thể sửa trước bằng một quyết định nhỏ, lúc nhà còn yên.

Thống nhất hướng cho từng tầng trong nhà

Cái nguy hiểm ở nhà có hai hướng là mỗi người nghĩ một kiểu. Một buổi nói chuyện ngắn giải quyết việc đó:

  1. Đi một vòng từ tầng trệt lên tum, mỗi tầng dừng lại hỏi: nếu cầu thang có khói, người ở đây đi đâu?
  2. Với từng tầng, chọn một hướng chính (lên hoặc xuống) và một phương án nếu hướng chính không đi được (thường là ở lại phòng, đóng cửa, chặn khe, gọi 114 báo vị trí).
  3. Kiểm ngay điều kiện của hướng chính: cửa sổ mở được, thang đặt sẵn, cửa tum không khoá chết.
  4. Ghi ra một tờ giấy ngắn, dán trong mỗi phòng ngủ ở chỗ người lớn biết.
  5. Tập mở cửa tum và mở hộp thang trong nhà cùng nhau một lần; không trèo thang ra ngoài ở độ cao thật.

Sau khi thoát ra, dù lên mái hay xuống đất, không ai quay lại nhà đang cháy để lấy đồ. Ai bị ngạt khói, bỏng thì cần cấp cứu, không tự chữa ở nhà.

Hỏi nhau mấy câu, tự kiểm sau một tháng

Cửa tum hiện giờ có mở được trong mười giây không? Thử vào buổi tối, tắt đèn cầu thang. Nếu phải tìm chìa, tìm ghế để với then, là chưa đạt.

Sân thượng có bị chất đồ lại không? Đồ thường quay lại sân thượng sau vài tuần. Kiểm lại sau một tháng, rồi thành thói quen mỗi lần lên phơi đồ.

Nhà bên còn nhớ thoả thuận không? Nếu kế hoạch dựa vào mái nhà bên, gặp hàng xóm nói lại một câu khi họ sửa nhà, thay khoá, thêm lưới. Thoả thuận không được nhắc lại thì dễ mất.

Đèn pin trên sân thượng còn sáng không? Nếu phương án tầng tum là chờ cứu ở sân thượng, một đèn pin để sẵn gần cửa tum giúp báo vị trí trong đêm. Bật thử khi lên phơi đồ, thay pin khi thấy yếu, lịch thay theo hướng dẫn của thiết bị.

Mọi người có còn nhớ hướng của mình? Hỏi ngẫu nhiên con lớn hay người giúp việc: "Nếu cầu thang có khói thì con đi đâu?" Trả lời ngập ngừng là lúc nên đi lại vòng nhà một lần.

Câu hỏi thường gặp

Khi cháy nhà có nên chạy lên sân thượng không?

Chỉ nên đi lên khi đoạn cầu thang phải đi còn ít khói, cửa tum mở được ngay và sân thượng thoáng, có lối sang nhà bên hoặc chỗ chờ cứu an toàn. Nếu cầu thang lên đã đặc khói, thường nên ở lại phòng có cửa đóng, chặn khe và gọi 114 báo vị trí.

Tầng tum có cần thang dây không?

Thang dây ở tầng tum chỉ có nghĩa khi nó nối xuống một chỗ đứng an toàn ở gần như mái nhà bên thấp hơn, và điểm neo đã được thợ kiểm. Thả từ mái xuống tận đất thường quá cao và đường thả đi ngang qua các tầng có thể đang cháy.

Cửa tum khoá ngoài vì sợ trộm thì làm sao?

Thay bằng then cài hoặc khoá mở được từ phía trong mà không cần chìa, phía ngoài vẫn khó mở. Như vậy vẫn chống được người lạ đi từ mái xuống mà người trong nhà mở ra được ngay khi cần.

Chờ cứu trên sân thượng thì đứng ở đâu?

Đứng ở chỗ thoáng gió, xa cửa tum và các ô thông gió nơi khói thoát ra, ở phía lực lượng cứu nạn dễ nhìn thấy. Dùng đèn pin hoặc vẫy vải sáng màu để báo vị trí, và nói rõ mình đang ở sân thượng khi gọi 114.

Muốn làm lối sang mái nhà bên thì cần gì?

Cần nhà bên đồng ý, cần thợ làm ô mở trên lan can hoặc lưới ở chỗ hợp lý, và cả hai nhà biết cách mở. Nên hỏi thêm cảnh sát PCCC địa phương, vì lối này chỉ có ích khi từ mái nhà bên có đường xuống đất.

Nhà có tum nhưng không có sân thượng thoáng thì sao?

Khi đó hướng đi lên ít giá trị, nên tập trung vào lối thoát phụ ở các tầng dưới và chuẩn bị chờ cứu tại phòng. Dọn chỗ, mở ô thoáng trên sân thượng nếu được là việc nên bàn với thợ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138